Taal en teken

Html5 form validation

2011-12-31T18:56:00.001+01:00

Hmtl5 supports form validation using declarations. Unfortunately not all browsers support this feature.

This weekend I sat down for creating a cross browser solutions using the standard html5 validation attributes.

I had to created a markup control to display a validation message next to the offending input and write some code to support cross field validation.

Html5 offers nothing for validating that an end date is after an entered start date. That is why I introduced the data-rules attribute.

In html5 when you add meta data for an element or field input the recommended way is to use data-* attributes. Have a look at jQuery Mobile how they used the data-role attribute.

The data-rules attribute can be used for multiple data declarations the same way the style attribute can be used for multiple style declarations.

Suppose you have a startdate and an enddate field and you want to enforce that the enddate is after the startdate
You can do this with the following attribute on the enddate field: data-rules="after:startdate"

Html5 gives you many new form field input types like date and number. I don't like the way some browsers handle these types in the user interface.
That is why I keep using type="text" in combination with the pattern attribute to define a regular expression.

To compensate for not using dedicated input types, I use the data-domain attribute. For example: data-domain="date-nl" to indicate a date in the dutch date format. The data-domain is then used by the validation routine.

It works very nice with a limited amount of javascript code and I use the available standard html5 validation attributes like: pattern, max and min.

De smart phone

2011-12-28T14:35:00.002+01:00

Sinds ruim een jaar heb ik een HTC desire in bruikleen van mijn werkgever. Op deze manier kan ik als softwaremaker gevoel krijgen voor hoe zo'n ding werkt en aanvoelt.

In de praktijk gebruik ik vrijwel alleen de web browser en een enkele app zoals de Reisplanner van de ns en buienradar.

De reclameblokken van de commerciele zenders gebruik ik om artikelen op de smart phone te lezen. Dat gaat goed omdat ik de meeste artikelen wel in 5 minuten gelezen heb. En een reclameblok duurt zelden korter dan 5 minuten.

Tekst invoeren op een smart phone is een ramp. Smart is dan opeens behoorlijk primitief. Eigenlijk heb je een extern toetsenbord nodig.

Een jaar geleden maakte ik een mobiele website voor het invullen van een vragenlijst. Die mobiele website was ook off-line te gebruiken. Bij vrijwel alle vragen kun je het antwoord kiezen. Dat is op een smart phone juist weer handiger dan zittend achter een pc en klikken met de muis.

Er is dus nog wel touch toekomst voor mobiele websites.

De middagpauze

2009-05-03T10:45:00.024+02:00

Eind maart is mijn werkgever verhuisd naar een nieuwe lokatie in Amsterdam.

Elke lokatie biedt nieuwe mogelijkheden voor een rondwandeling in de middagpauze. De foto's hieronder zijn tijdens zo'n wandeling genomen.

De lezer mag zelf uitzoeken waar in Amsterdam het is.

Het oudste instrument

2009-04-11T16:34:00.003+02:00

Misschien heeft het met mijn leeftijd te maken (ik ben geboren in 1953) dat ik steeds maar naar opvattingen en overtuigingen kijk als naar instrumenten.

Een mens heeft instrumenten nodig. Fysieke zoals een hamer en een nijptang, sociale zoals de groep en geestelijke zoals het geloof.

Over het instrument zijn van een hamer zal ik met de meeste mensen wel overeenstemming kunnen bereiken. Hoewel, als meestertimmerman met een prachtige collectie oude hamers, kan ook de hamer mythische dimensies krijgen. Maar we spreken dan over een uitzondering. Voor de meeste van ons is de hamer (die hier staat voor alle fysieke hulpmiddelen) gewoon een ding dat je soms nuttig kunt gebruiken om iets te bereiken. En een instrument is nooit doel op zichzelf maar altijd middel (instrument) voor iets anders.

Als ik zeg dat vriendschap een instrument is dan zal niet iedereen daar blij van worden. En als ik dan bovendien nog stel dat elk geloof of overtuiging (x-isme) een instrument is en niet meer dan dat, dan zijn bij velen de rapen gaar.

Pasen is een instrument om chocolade eieren te verkopen. En als je geen eieren verkoopt is het een mooi instrument voor een extra vrije dag of een instrument om de Matteus-passie maar weer eens te zingen of een instrument om je geloof in de opstandig van Christus weer eens te vernieuwen.

Het eigene aan een instrument is dat het inwisselbaar is. Het ene instrument eenvoudiger dan het andere, maar toch: inwisselbaar.

Om een evenwichtig leven te leiden kan het christelijk geloof een mooi instrument zijn (of een hindernis), maar evengoed kun je daar het gedachtengoed van Spinoza voor gebruiken of de achterkant van de VPRO-gids. Punt is, dat niemand anders voor jou kan bepalen wat voor jou een goed instrument is. Zo komt de een in hemelse sferen bij het dansen van de tango en zijn overbuurman bij het lezen van zijn sportkrant of het plakken van zijn postzegels of het zeggen van zijn gebed.

Wat is nu het oudste instrument. Dat is, het moge evident zijn, ons lichaam. Voor sommigen bestaat er naast het lichaam nog een ziel, en voor enkelen ook nog een geest. Maar hoe we het ook noemen, juist omdat we het kunnen noemen, is het instrument. En als een mens niet oppast is hij zelf instrument van de gehaaide politicus die denkt in kamerzetels.

Om vrij te kunnen zijn, al is het maar 1 minuut, moet je kunnen zien dat alles instrument is, zelfs de gedachte aan de vrijheid.

Nu zou iemand kunnen menen dat het bovenstaande een nihilistische gedachtengang is. Is er dan niets dat in zichtzelf waarde heeft zonder instrument te zijn?

Het enige wat er toe doet is de ontmoeting. Al het andere is instrument. En als een instrument tot een goede ontmoeting leidt dan is het een goed instrument. Als het leidt tot wapengekletter of erger dan is het een waardeloos instrument.

Of die ontmoeting er nu een is tussen mensen of anders doet aan de essentie van ontmoeting niet zoveel af.

Is een hamer dan ook instrument voor ontmoeting? Met een hamer bouw ik een huis. Dat huis geeft mij een vrije ruimte waarin ik mensen in alle rust kan ontvangen zodat wij elkaar in een goed gesprek of anders kunnen ontmoeten.

Een hamer kan natuurlijk ook instrument zijn om iemand de kop mee in te slaan.

Dat is een beetje de makke van alle instrumenten: dat zij voor zowel ontmoeting (het leven) als voor de dood kunnen worden gebruikt.

Zo is ook de Bijbel gebruikt voor zowel het leven als de dood (marteling, brandstapel, verbanning en onderdrukking).

Zalig zij die geen afgoden (= instrumenten) aanbidden.

Loslaten

2008-09-21T09:53:00.005+02:00

Loslaten is een veel grotere kunst dan je misschien zou kunnen denken. In veel geestelijke tradities vindt je manieren om te leren loslaten.

Bij Spinoza vond ik een mooie manier. Een manier die, als enige, wel eens zou kunnen werken. Spinoza adviseert in zijn 'Ethica' om niet te proberen los te laten maar om iets anders vast te pakken. Dat andere moet dan aantrekkelijker zijn dan hetgeen je moeilijk los kunt laten want anders wordt het verdringing en dat schiet ook niet op.

In het fysieke snapt iedereen dat. Als je je beide handen vol met zware boodschappentassen hebt dan kun je de bloem van een kind niet aannemen. Om dat goed te kunnen aannemen moet je beide boodschappentassen op de grond zetten. In het geestelijke gaat dat net zo. Of beter: gaat dat net zo makkelijk.

Mocht het lijken alsof dat geestelijk lastiger is dan komt dit meestal omdat we beginnen met loslaten. Maar je moet helemaal niet proberen om los te laten. Het enige wat je moet doen is iets anders vastpakken. Dan volgt het loslaten vanzelf.

Mijn zelf

2008-08-03T10:38:00.006+02:00

In vele religieuze en niet religieuze stromingen en opvattingen is er sprake van een 'zelf'. Soms zelfs met een hoofdletter geschreven. Dit Zelf of hoger Ik wordt dan geacht hoger te staan dan ons alledaagse ik of ego.

Het concept van dit hogere Zelf zou ondersteund worden door ervaringen, al dan niet spontaan, van mensen die bewust een geestelijke weg gaan, of ook wel mensen die een schokkende gebeurtenis meemaken.

Nu heb ik geleerd om ervaringen altijd voor waar te houden. Waar in de zin van dat het voor de betrokkene een echte ervaring is. Aan die ervaringen wil ik niets af doen. Of iemand nu God of zijn engel, of zijn hoger Ik, of Jezus ervaart, dat alles neem ik voor waar aan. Waar als ervaring.

Er zijn filosofen die zoeken naar de waarheid. Zij willen voorbij de ervaring zoeken naar de oergrond. Ook deze zoekers gun ik hun zoektocht.

Een mens heeft ervaringen en kan denken. Daarnaast doet een mens nog allerlei. Doen en ervaren leveren geen concept van een hoger Ik op. Dat doet het denken.

Maar het denken zelf is, althans voor het grootste deel, ook ervaring en doen. Wie kan bij een gedachtengang nog precies terughalen wat automatisch verliep en wat zelf werd gedaan. Als we ons al wagen aan een dergelijke onderneming dan geven we er gelijk grote woorden aan: reflectie, beschouwing, analyse.

Het is opmerkelijk om te zien hoe wij als mensen in de meest verschillende omstandigheden er vaak in slagen om onze ervaringen en handelingen zo te beschouwen dat ze goed zijn. Dat wil zeggen wij hebben de neiging om zo te denken dat we kunnen leven met onze ervaringen en handelingen.

Het interessante is nu dat iedereen dat doet. Dat het van alle tijden en van alle volkeren is. Een inval in Irak moet gerechtvaardigd worden. Vroeger was dat niet nodig. Dan zei je als land gewoon: wij gaan dat inpikken want het is van ons. Iets wat China met Tibet heeft gedaan.

Denken staat niet op zichzelf maar werkt in op onze ervaringen en handelingen. Wie godsdienstig denkt doet dit in de hoop dat het werkt op zijn ervaringen en handelingen.

Rudolf Steiner zegt in zijn Filosofie van de vrijheid: we kunnen niet om het denken heen. Het denken kan naar zichzelf kijken, waar ons voelen en handelen dat niet kunnen. Hij komt dan tot het inzicht, zijn inzicht, dat enkel in het denken, door de specifieke aard ervan, het aanknopingspunt voor de vrijheid is gelegen. Dat lijkt, voor het denken, heel aannemelijk. Maar is dit niet ook een soort sluitpost?

Velen van ons hebben behoefte aan iets hogers. Ik misgun niemand zijn idealen en religieuze opvattingen en ervaringen. Zelf heb ik dit alles tot op zekere hoogte ook nodig.

Gedurende 23 jaar was ik werkzaam als meet- en regeltechnicus. Vanaf 1999 ben ik werkzaam als software ontwikkelaar. Deze beide beroepen hebben zeker mijn manier van kijken beïnvloed. Het begrip instrument staat in beide beroepen centraal. Of het nu om een manometer gaat of om een tekstverwerker, beide zijn instrumenten. Een instrument is altijd instrument voor iets of iemand. Daarnaast heeft de mens altijd de ondwingbare behoefte gehad aan instrumenten in de vorm van een hamer of een altaar.

Voor de genen zijn wij enkel instrument om zich voort te planten. Wij, op onze beurt spreken over onze genen. De een voelt zich instrument voor Gods heilsplan. De ander gebruikt precies die houding van mij om mij als instrument te gebruiken in zijn machtsambities.

Wat heeft dit nu te maken met mijn hoger Ik? De gedachte aan een hoger Ik kan mij motiveren om mij zelf te verbeteren in ethische zin. Om zoals dat heet een beter mens te worden. Als een dergelijke denkwijze werkt en mij daadwerkelijk tot een beter mens maakt dan is het goed. Dan is die denkwijze, voor mij, een goed instrument. Of iets een goed instrument is wordt dus enkel bepaald door het resultaat. In die zin is de gedachte aan een hoger ik een goed of slecht instrument. Zoals ook godsdienst een goed of slecht instrument kan zijn.

Is dat hogere ik dan niet echt? Voor een mens bestaan enkel ervaringen, gedachten en handelingen. Het begrip echt is altijd een beetje misleidend geweest. Alles wat ik kan denken, ervaren of doen is, voor mij, echt. Als het gaat om echt in de zin van autonoom dan komen we daar niet uit. We komen daar niet uit omdat ook al zou er een autonoom optredend hoger ik zijn, dan nog kunnen we dit enkel ervaren met ons, dan noodzakelijkerwijze, alledaagse ik. Maar daarmee wordt dit hoger ik weer instrument van ons denken, ervaren en handelen. En daarmee per definitie niet autonoom.

Zo is ook God niet autonoom maar enkel instrument. Vaak een prachtig en weldadig instrument. Heel vaak ook een vreselijk boosaardig en geweldadig instrument. Het eigene aan instrumenten is nu precies dat zij geen autonome waarde hebben. Een instrument krijgt pas waarde (of onwaarde) in het gebruik door mensen.

Een instrument is pas echt wanneer het gebruikt wordt. Een hamer in mijn gereedschapskist is nutteloos. Pas wanneer ik er mee hamer is de hamer echt hamer.

Om terug te komen op Rudolf Steiner en zijn aanprijzing van het denken: ik meen dat hij iets over het hoofd ziet wanneer hij zegt dat we er duchtig op los moeten denken om vervolgens naar dat denken zelf te kunnen kijken. Ik geloof niet dat dit veel nieuws oplevert. In mijn ervaring levert enken nieuw handelen nieuw denken op. Het denken zelf is naar zijn aard als een hond die in zijn eigen staart wil bijten.

Ik ben een groot deel van mijn leven heel verlegen geweest. Ik had daar uiteraard allerlei gedachten over. Die gedachten veranderden echter niets aan de verlegenheid. Pas toen ik niet meer verlegen deed nam de verlegenheid af en veranderden ook mijn ervaringen en gedachten. Dit nieuwe gedrag had zeker te maken met mijn voorafgaande ervaringen en gedachten, maar die voorafgaande ervaringen en gedachten op zich waren zeker niet voldoende voor dit nieuwe gedrag.

De wereld en de mens veranderden niet door gedachten en ervaringen maar door het doen. Ik geloof dan ook sterk in gedragstherapie. De beste manier op te stoppen met roken of drinken is te stoppen met roken en drinken. Alle gedachten en voornemens maken slechts dat je het daadwerkelijk doen uitstelt.

Taal en teken. Dankzij de taal, en de in de taal liggende concepten kan ik denken en spreken over mijn Zelf. Dankzij de taal kan ik werken en leven met iets wat niet autonoom echt hoeft te zijn maar wat wel instrumenteel echt kan zijn en dat ook vaak is.

Lang leve het instrument. Lang leve de meet- en regeltechniek. Lang leve de software-ontwikkeling. En lang leve de mens die nog kan lachen om zichzelf en vooral om zijn hogere zelf.

Na 12 gaten met pensioen

2008-07-28T11:51:00.002+02:00

Deze ochtend heb ik 12 gaten in de muur geboord. In die 12 gaten gaan 12 pluggen en 12 schroeven om 4 houders met elk 3 gaten te bevestigen om uiteindelijk 2 kabels te spannen om dan en dan en dan gordijntjes voor het bovenraam te bevestigen zodat bij felle zon wij niet door dit bovenlicht verblind worden.

Als je dit soort werk niet gewend bent is dat vermoeiend.

Al een paar keer heeft minister Donner balonnetjes opgegooid over het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd. Dat is misschien, afgezien van dat het burgerbedrog is, voor een paar mensen wel te doen. Zeker wanneer je net als geachte heer Donner de hele dag op je luie reet zit. Maar als je 40 jaar of meer met je hele lijf en spierkracht hebt moeten werken dan wordt dat een ander verhaal.

Ik stel dan ook voor dat iedereen die meent dat we pas op ons 67ste of nog later met pensioen mogen gaan, dat die mensen, geachte Dommer (pardon: Donner) voorop, dan het zware werk gaan doen.

Van de 100 mensen kunnen er 99 niet tot tien tellen. Niet dat ze de intelligentie daarvoor missen, maar ze hebben 2 hele grote oogkleppen op. Dat laatste maakt dat ze niet dom zijn maar wel hele domme uitspraken doen en zich vaak ook dom gedragen. Hele aardige mensen vaak. Maar tot tien tellen is voor hen te hoog gegrepen.

Ik moet helaas constateren dat onze geachte minister Dommer ook tot deze weinig selecte groep hoort.

Tevreden

2008-07-20T09:51:00.003+02:00

Als kind hield ik van rust, ritme en regelmaat. Niet heel vreemd voor een kind dat astmatisch en verlegen is en bovendien een melancholisch temperament heeft. Nu als volwassen mens valt het met de astma en de verlegenheid wel mee. Nog steeds houd ik van rust, ritme en regelmaat.

Ik hoef geen spannende reizen te maken om tevreden te zijn. Ik denk dat de mens die tevreden is het meest groeit en dat de ontevreden mens die altijd maar meer, anders en verder wil, dat die laatste mens voortdurend bezig is om een illusie na te jagen en geen stap verder komt.

Ik vind de plek waar ik woon de mooiste plek op aarde. Er ontbreekt niets. En als ik ergens anders zou wonen zou dat de mooiste plek op aarde. En met plek bedoel ik niet alleen de natuur en cultuur maar ook de mensen om mij heen.

Ik heb een brede belangstelling. Deze belangstelling is echter een tevreden belangstelling. Een nieuw gezichtspunt kan mij interesseren, maar ik heb geen behoefte om achter welke fanfare dan ook aan te lopen.

Ik denk dat er heel veel tevreden mensen zijn. Daar hoor je nooit iets over. Behalve dan wanneer zo'n tevreden mens toevallig een weblog heeft. Tevreden mensen zijn het fundament van de samenleving. Zij zorgen er voor dat na een voetbalwedstrijd de besmeurde kleding gewassen wordt.

Een tevreden mens lijk niet zo heel veel te doen. Dat lijkt van buitenaf saai. Maar vergis je niet. De tevreden mens neemt voor alles zijn tijd maar kan met ritme en regelmaat heel veel werk verzetten. Meer dan de jachtige persoon die 2 uur per dag werkt en de rest van de tijd bezig is om applaus te verzamelen voor die 2 uur.

Vroeger, en ook nu, kon je slager te Gilze zijn (of welke andere plaats dan ook).

Je kunt ook Jan te Vrede(n) zijn, in welke plaats dan ook.

Vroeger was alles beter?

2008-07-13T10:06:00.002+02:00

Vroeger was alles beter. Er was meer saamhorigheid. Meer burenhulp. De kerken zaten vol. Er was meer fatsoen en het niveau van het onderwijs was beter. De natuur was nog niet aangetast en bij een dorpsgebeuren was iedereen betrokken. De kinderen speelden nog echt en de feesten waren gezellig.

Vroeger was alles beter. Althans in de herinnering van hen die angst hebben voor het leven zoals het is, of die over een selectief geheugen beschikken.

Vroeger was er meer saamhorigheid. In plaats van ieder voor zich kijken naar de roddels van SBS Shownieuws gingen we samen op straat roddelen over de buurvrouw die binnen bleeft. Er was meer burenhulp omdat we goed begrepen dat we wederzijds afhankelijk waren. De kerken zaten vol omdat je dom was gehouden en met de hel werd gedreigd als je niet ging. Er was meer uiterlijk fatsoen achter een masker van netheid en tegelijkertijd werd er meer gevloekt in het openbare leven dan nu. De natuur was ogenschijnlijk niet aangetast maar de leerlooierijen en de boeren loosden hun afval gewoon in de sloot. Ik herinner me nog het blauwe water dat achter de Vet en Verster onder de hippelpad door in de 'Lai' stroomde. Iedereen, of toch bijna iedereen keek naar het wielrennen, omdat er verder weinig of niets gebeurde.

Het onderwijs was geweldig. In de opleidingsklas waarin ik zat zaten nog steeds kinderen die nauwelijks konden rekenen of lezen. En dat was dan nog de beste helft van mijn jaar in Gilze. We speelden nog echt en bij echt speelgoed gebruikten we onze fantasie. Dat wil zeggen: een paar kinderen hadden de fantasie en de rest volgde. De feesten waren gezellig voor wie van feesten hield.

Vroeger bestaat niet meer en morgen nog niet. We leven vandaag met de mogelijkheden en onmogelijkheden van vandaag. En we doen ons best in de gegeven omstandigheden.

De jeugd van tegenwoordig is niet beter of slechter dan de jeugd van vroeger. Er zijn een paar taboes verdwenen en een paar anderen ervoor in de plaats gekomen.

Er waren vroeger mensen (ook hooggeplaatsten) die niet tot tien konden tellen. Die zijn er nog steeds. Een subtiel verschil is wel dat de vroeger plaatselijke roddel of tamtam inmiddels door de beschikbare media tot een mondiale roddel is geworden.

Als er vroeger een opstootje was dan vormden we een kring om de vechtenden. Het was vermaak en niemand greep in. Dat is nu niet wezenlijk anders.

De zin van filosofie

2008-07-06T14:06:00.003+02:00

Droge filosofie die los staat van de concrete mens is weinig zinvol. Enkel willen 'beleven' helpt een mens ook weinig vooruit. Dit beleven heeft namelijk de neiging om in het zelfde kringetje te blijven ronddraaien. De beleving wordt dan al snel sektarisch. Al zullen de belevenaars dat niet snel toegeven.

De filosofische reflectie maakt dat we, voor we samen de afgrond in lopen, nog even blijven staan en ons zelf de vraag stellen: moeten we dit wel doen?

Spelende dieren

2008-06-29T13:08:00.006+02:00

Een husky speelt met een ijsbeer.

Wat wij niet begrijpen

2008-06-29T11:02:00.004+02:00

Al vanaf het begin der tijden heeft de mens de neiging gehad om alles wat hij niet begrijpt een naam te geven en vervolgens deze naam te aanbidden als god of goddelijk wezen.

In onze tijd is dit nog niet veel anders.

Er is grote behoefte aan een sluitend wereldbeeld. Lijden moet een oorzaak hebben. De wereld en de mens moeten een begin hebben, en liefst (voor velen) een schepper.

Het grappige vind ik altijd dat hetzelfde verstand dat meent dat wij niet alles kunnen begrijpen, wel meent dat het zaken als God, Christus en noem maar op kan poneren.

Ik heb Steiner hoog zitten. Niet als antroposoof, wel als filosoof. In zijn 'filosofie van de vrijheid' schrijft hij op enig moment: 'je ontkomt er niet aan, wat je ook doet, je kunt niet om het denken heen'.

Dus ook als wij zeggen iets niet te begrijpen dan is die uitspraak 'onze uitspraak'.

Dat wij (nog) niet begrijpen hoe de mens is ontstaan betekent nog niet dat wij een God hoeven te poneren die we nog minder begrijpen en die we dan maar als schepper aanwijzen.

Wij zijn er als mensen. Of dat nu toevallig is of niet doet er wat mij betreft niet toe. We hebben onze handen al vol aan dit 'er zijn' en kunnen het 'hoe zou dit gekomen zijn' beter parkeren tot de tijd dat we er in geslaagd zijn om 'er samen te zijn'. Want dat laatste wil maar niet lukken. Vluchten in het verleden of de toekomst is dan onnozel.

In de scholastiek van de middeleeuwen stonden realisten en nominalisten vaak scherp tegenover elkaar. De realisten meenden, met Plato, dat de namen die wij aan concepten geven, zoals 'liefde', werkelijk bestaan los van de mens, als geestelijke realiteit. De nominalisten meenden dat de namen die wij geven een concepten en ervaringscomplexen enkel etiketten zijn om handig te kunnen communiceren. Ik was ooit een realist maar ben steeds meer een nominalist geworden. Met Aristoteles erken ik geen menselijke waarden los van de mens.

De cirkel is rond. In mijn twintiger jaren kreeg ik belangstelling voor het humanisme. In mijn dertiger jaren schoof ik op in de richting van geloof en spiritualiteit. In mijn vijftiger jaren zag ik dat het enige dat waardevol is in welke godsdienst dan ook, de humaniteit is. In feite is elke letterlijke 'dienst aan God' vaak tegen de humaniteit en dus waardeloos.

Dat ik mijn kinderen graag zie opgroeien als goede mensen die geven om de aarde en de mensen, dieren en planten die op die aarde wonen. Dat is iets waarvan ik weet dat ik dit kan delen met mensen over de hele wereld. Ongeacht hun cultuur of godsdienst. Of 'duivel' nu een naam is voor menselijk gedrag of een zelfstandig wezen, daar zullen we samen wel nooit uitkomen.

Wat wij niet begrijpen kunnen we leren te begrijpen, stapje voor stapje, niet door er een God of kabouter bij te fantaseren maar door gewoon samen ons verstand en goede wil te gebruiken en datgene wat volslagen duister is, nog maar even te parkeren.

Er is niets mis met zeggen: 'ik weet het niet'.

De autoriteit

2008-06-29T10:39:00.005+02:00

Ik heb in mijn leven nooit moeite gehad met waargemaakte autoriteit, wel veel moeite gehad met aangematigde autoriteit. Waargemaakte autoriteit is de gids zie zegt 'ik zal je de weg naar Hamelen wijzen', en die mij telkens opnieuw zonder omhalen en omwegen naar Hamelen brengt. Deze mens benoem ik dan persoonlijk tot autoriteit in het 'brengen naar Hamelen'. Of diezelfde mens ook in staat is om een ei te bakken weet ik niet.

Ik krijg soms te horen dat ik 'geen enkele autoriteit erken', of ook wel 'is er eigenlijk wel iemand tegen wie je opkijkt'.

Je zult mij nooit horen zeggen 'dat is een geweldig of prachtig mens'. Ik gebruik weinig superlatieven. 'Dat heb je goed gedaan' uit mijn mond mag de ontvanger als een groot compliment beschouwen. Groter dan de uitdrukkingen die anderen bezigen zoals 'jij bent geniaal' of 'je bent fantastisch'.

Nu ben ik zelf ook fantastisch maar enkel in die zin dat ik graag mag fantaseren.

In de kerk was het belangrijk dat je kon aanwijzen waar iets precies stond in de bijbel. Onder antroposofen (niet allen) is het belangrijk dat je kunt aanwijzen waar Steiner 'dat' gezegd heeft.

Ik vraag mij dan af 'is wat de mens tegenover mij zegt niet belangrijker dan wat een door ons benoemde autoriteit te melden heeft'.

Gisteren in Trouw een mooi artikel over de brieven van Paulus. Wat mij het meeste bijblijft van het artikel is de nuchtere constatering dat de brieven van Paulus in de tijd voorafgaan aan de 4 evangelieën. Ik ben het niet in alle opzichten met Paulus eens. Hoeft ook niet. Enkele van de ethische concepten van Paulus zijn ook mijn concepten.

Wat mij van Rudolf Steiner het meest bij zal blijven is een tekst in het laatste hoofdstuk van de 'Filosofie van de Vrijheid'. Het gaat daar over het vrouwenvraagstuk (1892!). Steiner 'het is niet aan anderen om te bepalen wat een vrouw wel of niet kan of zou mogen doen, maar geheel aan de vrouw zelf in vrijheid te bepalen'.

Als Steiner het in latere werken en voordrachten heeft over een hoger ik en over toekomstige ontwikkelingen, over geestelijke wezens en over karma, ja dan vergeet hij in mijn ogen wat hij als 32-jarige nog wel helder voor ogen had.

Ik acht Steiner als antroposoof dan ook heel wat minder dan als ethisch filosoof. Ook zijn boek over de filosofen wat hij als antroposoof schrijft is niet de weg naar Hamelen wijzen maar een poging om de weg naar Lutjebroek te beschrijven als de weg naar Hamelen.

Elk mens zal in zijn leven ervaringen hebben met pogingen van anderen om jou een autoriteit aan te praten. Ik zeg 'laat het niet gebeuren'. Er zijn geen autoriteiten anders dan de gebleken autoriteiten. En dan nog. Wie de weg naar Hamelen kan wijzen kan daarom nog geen ei bakken.

Jong poesjes

2008-06-20T11:21:00.003+02:00

Van mijn jongste zus Silvia ontving ik een paar foto's van de geboorte van jonge poesjes. Ik wil ze graag met u delen.

Spinoza

2008-06-20T11:08:00.003+02:00

Voorbije maandag lag bij boekhandel Kirchner in Amsterdam 'De briefwisseling van Spinoza' klaar. In de trein lees ik steeds een of twee brieven.

Ik heb in mijn leven veel filosofen en theosofen gelezen. Niemand kan, in mijn ogen, tippen aan Spinoza.

Elk redelijk denkend mens zou ten minste één maal in zijn of haar leven de 'Ethica' van Spinoza gelezen moeten hebben.

Hemel en Aarde

2008-06-07T11:01:00.002+02:00

Ik merk dat in de voorbije jaren de verhouding hemel-aarde is veranderd. Op 32-jarige leeftijd werd ik lid van de antroposofische vereniging. Dit, na een eerdere zoektijd langs filosofie, oosterse stromingen en christelijke mystiek.

Ik zocht iets maar wist niet wat precies. Ik zocht een levensbron maar was daarnaast ook op zoek naar kennis. Als kind wilde ik alles weten en dat is tot vandaag gebleven.

Het leven op aarde als een leerschool om je te vervolmaken en als voorbereiding op iets hogers. Dat proef ik in antroposofie, alle godsdienstige stromingen en in het katholieke geloof waarmee ik ben opgegroeid.

Vandaag in Trouw een interview met Kees Fens over zijn jeugd als katholiek en zijn verbinding met hemel en aarde. Hij heeft het over het bewaren van het culturele deel van de christelijke erfenis.

Wat komt op de eerste plaats? Is ons leven op aarde dienstbaar aan de hemel of andersom?

Voor mij is die verhouding, zoals gezegd, veranderd. Ik ervaar nu dat de hemel (en alle wezens die haar eventueel bevolken) dienstbaar zijn aan de aarde (en de wezens die haar zeker bevolken).

Wat betekent dit? Dat ik religieuze teksten enkel zinvol vind in zoverre ze toegevoegde waarde hebben voor het leven op aarde. Dat ik uitspraken van helderzienden (waaronder Rudolf Steiner) enkel zinvol vind in zoverre ik ze met mijn aardse methodes kan toetsen en/of er mee kan werken.

Dus: dag etherlichaam, dag astraal-lichaam, dag hoger ik.

Op het ogenblik bestudeer ik samen met anderen de invloed van een geestelijke ontwikkeling op je verschillende lichamen. Dus ook etherlichaam, astraal-lichaam en ik. Zoals Steiner het etherlichaam waarneemt en beschrijft is het iets van hem. Ik kan dat niet waarnemen. Waar hij spreekt over het etherlichaam als iets dat in de tijdstroom leeft en daar differentiaties bewerkstelligd en ondergaat, daar kan ik met mijn aardse bewustzijn wel iets mee. Dus: dag ether-lichaam en welkom tijdsstroom.

Of ik een hoger ik heb of niet doet er eigenlijk niet zoveel toe. In beide gevallen ben ik het zelf en waar ik mij niet van bewust ben kan ik niets mee doen en is dus niet relevant.

Het blijft voor mij wel interessant dat de meest (voor mij) interessante kunst altjd religieus geïnspireerd is.

De hemel dienstbaar aan de aarde. Eerlijk gezegd denk ik dat de hemel het ook niet anders zou willen.

Van den vos Reynaerde

2008-06-01T09:35:00.001+02:00

Op de hofdag komen alle dieren opdagen, behalve Reynaert de vos, want die heeft te veel misdaan. Vele dieren klagen over Reynaerts misdaden. De wolf Isegrim getuigt dat Reynaert de wolvin Hersinde heeft verkracht. Als Cantecleer de haan aankomt met de dode kip Coppe besluit de koning een bode te sturen (Bruun de beer) om de vos te dagvaarden. Reynaert lokt de beer in de val. Dit lukt doordat hij hem honing belooft, die in een boomstam zou zitten. De beer raakt in de eik vastgeklemd. Het hele dorp komt hem afrossen. Als Julocke, de vrouw van de pastoor, door het gedrang in het water sukkelt, slaagt Bruun erin zich los te rukken. Daarna wordt Tibeert de kater uitgezonden. Hij wordt door Reynaert naar de schuur van de pastoor gelokt, waar muizen zouden zitten. Tibeert raakt in een strop, maar ontsnapt nadat hij de pastoor deerlijk heeft toegetakeld. De derde bode wordt Grimbeert de das. Met hem gaat de vos mee. Onderweg biecht Reynaert zijn zonden op. Hij lijkt meer plezier dan berouw te hebben. Aan het hof wordt de vos veroordeeld. De beer, de wolf en de kater zullen de galg in orde brengen. Terwijl die drie weg zijn, spreekt de vos het koningspaar nog een 'laatste' keer toe. In zijn tweede biecht maakt Reynaert gewag van een staatsgreep die zou zijn beraamd om Bruun op de troon te helpen. Geld om deze operatie te bekostigen was er in overvloed dankzij een schat die Reynaerts vader gevonden had. Reynaert doet zich voor als trouwe onderdaan en vertelt dat hij door het stelen van de schat de staatsgreep heeft verhinderd. Hij wil de koning zelfs de vindplaats van de schat aanwijzen. Op dat moment vliegt de raaf Tiecelijn weg om de drie "vijanden" te verwittigen. Tibeert gelooft dat Reynaert zich zal vrijpraten en geeft zich gewonnen. Maar de wolf en de beer rennen terug naar het hof, waar ze als samenzweerders in de boeien worden geklonken. Reynaert vertrekt op pelgrimstocht naar Rome met een tas gesneden uit het vel van de beer en schoenen uit de huid van het wolvenpaar. Haas en ram vergezellen de vos tot aan Malpertuus. In het vossenhol wordt Cuwaert de haas vermoord en opgegeten. Zijn hoofd wordt in de tas van berenvel gestopt. De ram Belijn moet die aan de koning bezorgen en erbij vertellen dat hij "de brief" persoonlijk gedicteerd heeft. Als aap Botsaert, de hofklerk, de tas opent wordt het bedrog van de vos duidelijk. Firapeel de luipaard stelt voor om Bruun en Isegrim vrij te laten en hen voor eeuwig en altijd toe te laten de schapen te bejagen. Reynaert wordt vogelvrij verklaard. Dat is dan "sconinx vrede".

Ter overdenking

2008-06-01T09:28:00.002+02:00

Geef mij een hand

2008-06-01T09:18:00.002+02:00

Eerde schreef ik over het kapelleke dat op initiatief van An Schilder werd gerealiseerd in de Tilburgse wijk Armhoefse Akkers. Hieronder een stukje voorgeschiedenis. Daaruit wordt duidelijk wat er komt kijken bij echt voelen en willen.

U allen die mij steunen wilt in de totstandkoming van een klein kapelleke in onze wijk, nu de kerk gesloten is. Een alternatiefje! Denk mee aan een plekje tussen Spoordijk, kanaal, Oisterwijksebaan, Ringbaan-Oost. Ik reken op u. Geef uw reactie door aan An Schilder.

Met deze oproep is buurtgenoot An Schilder in januari van dit jaar een handtekeningenactie gestart om een kapel in de wijk Armhoefse Akkers te realiseren. Sinds de sluiting van de Sacramentskerk begin vorig jaar, constateert zij, missen de ouderen in de wijk een gelegenheid om uiting te geven aan hun geloofsleven. Zij denkt aan een bidkapel, zo een die we nog steeds in het Brabantse land kunnen aantreffen. Al kan ik maar één vierkante meter oppervlakte krijgen voor mijn kapelleke, dan ben ik heel blij. Ik hoop en vertrouw op al mijn medeparochianen, zegt An.

Zij kreeg veel positieve reacties. Eind februari stond de teller op ongeveer 150 handtekeningen, en An liet weten dat zij deze zou aanbieden aan de buurtraad om een beroep te kunnen doen op het buurtbudget van Verrijk je wijk. Er zou met dit geld dan wel geen echte kapel kunnen worden gerealiseerd, maar wel kon er voorzien worden in een gemakkelijk realiseerbaar alternatief voor haar devotie- en stilteplek.
Sindsdien hebben we niets meer over de actie vernomen, en onlangs stuurde An de redactie een berichtje waarin zij de stagnatie in haar actie bevestigde. Er zat volgens haar weinig schot in de zaak. Daarom had zij de hele maand oktober, van oudsher een Mariamaand, een Mariabeeld voor haar eigen raam geplaatst met een brandend kaarsje erbij. Dit kaarsje zal ook na de oktobermaand blijven branden, net zol lang tot haar gebed is verhoord en er een nieuwe kapel in onze wijk gerealiseerd is.

Emotie en gevoel

2008-06-01T08:45:00.003+02:00

Is er verschil tussen emotie en gevoel? Lees bijvoorbeeld eens verschil tussen emotie en gevoel.

Voor een mens die enkel de stof of het lichaam laat gelden zal het altijd moeilijk zijn om onderscheid te maken tussen zaken als emotie en gevoel, begeerte en wil, voorstellen en denken. Vaak wordt dan de lichamelijke uiting van een gevoel, de emotie, gelijk gesteld aan dat gevoel zelf, of de lichamelijke uiting van de wil, een handeling of het nalaten daarvan, gelijkgesteld aan willen. Om maar niet te spreken over het gelijkstellen van het hebben van een reeks semi-automatisch verlopende voorstellingen met denken.

Het interessante van de foto met de gelaatsuitdrukkingen is wel dat de meesten van ons op verzoek in staat zijn tot het produceren van een gevraagde gelaatsuitdrukking. Zelfs met kleuters doen we dit al: kijk eens blij, boos, verdrietig. Een goede acteur zal zelfs hele genuanceerde uitdrukkingen op verzoek kunnen tonen. En hoewel er, zeker bij sterke inleving, vanuit de getoonde uitdrukking, bijvoorbeeld verdriet, een opwekking van gevoel kan plaatsvinden, zal dit in de regel niet heel diep gaan en slechts kort aanhouden.

Zo houden veel mensen hun wensen of begeerten ook voor willen. Bij de minste of geringste weerstand 'willen' ze dan niet meer.

Voel je een gevoel? Dat is niet zo eenvoudig te beantwoorden. Als we emotie omschrijven als de lichamelijke uiting van een gevoel dan kunnen we zeggen dat een sterke uiting (emotie) het meestal moeilijker maakt om het gevoel echt te voelen. Aan de andere kant werken veel gevoelens, ook al worden ze niet geuit, wel tot in het lichaam.

Een diep gevoel dat niet geuit wordt kan zowel tot verrijking van het gevoel leiden als tot een blokkering. In het laatste geval kan het uiten van het gevoel in emotie de blokkade opheffen. Het voor iedereen waar te nemen gegeven dat niet alle gevoelens om eenzelfde benadering vragen maakt elke methode voor het omgaan met gevoelens al bij voorbaat onvolledig.

In een aantal avonden voor Pasen keek ik met een groep deelnemers naar een grote reproductie van het Isenheimer altaar. Bij voortgezet en herhaald kijken zie je dat bij de een er een langzame stijging is van het gevoel, bij de ander een snelle emotie die dan langzaam wordt vervangen door een verdiept gevoel. Mijn functie is dan nadrukkelijk niet om bij de deelnemers op hun gevoel te werken maar om door mijn vragen hun aandacht te richten. En het richten van de aandacht leidt altijd tot een verrijking van het gevoel.

Ik kom wel eens op feestjes waar mensen het gezellig willen maken. Ze doen dan ook gezellig. Echt gezellig wordt het meestal pas wanneer niemand meer zonodig gezellig wil zijn maar mensen met elkaar echt uitwisselen. Met aandacht luisteren en met aandacht beluisterd worden dat is pas echt gezellig. Denk bij gezellig aan metgezel en gezellen. Wij zijn pas gezellig als we in de ziel samen zijn. Leutig en lollig staan vaak de gezelligheid in de weg. Maar dat terzijde.

Deze weblog heet 'taal en teken'. Een emotie is een teken of kan dat zijn. Om bij de onderliggende taal te komen, waar dat teken een uitdrukking van is, moet je nog iets anders doen: je aandacht richten. En je aandacht richten is altijd (ook) begin van denken. Daarom kan een echt gevoel ook niet zonder denken (en willen).

De MP3 speler

2008-05-31T11:30:00.003+02:00

Gisteren dan toch een MP3 speler gekocht. De Creative Zen V met 4 Gb geheugen, een 2.5" beeldscherm van 320 x 240 pixels, en de mogelijkheid om muziek af te spelen, FM-radio te beluisteren en te kijken naar foto's en video's.

Door omstandigheden reis ik de laatste tijd wat vaker met de trein en dit zal ook de komende maanden zo blijven. De belangrijkste reden voor aanschaf van dit stukje techniek is het onderweg kunnen luisteren naar lezingen, voordrachten en hoorcollege's. Ik heb inmiddels een hele collectie gedownload.

Naar muziek hoef ik niet te zoeken wat mijn zoon heeft een aardige collectie MP3-bestanden van in totaal ongeveer 8.3 Gb. En deze collectie bevat genoeg van mijn gading om nog jaren vooruit te kunnen.

Het valt mij op dat je op zo' klein schermpje toch nog behoorlijk in een film kunt zitten, zeker met de oordopjes in.

Een dagje Brabant

2008-05-23T15:48:00.003+02:00

Gisteren was ik in Tilburg om aan 55 mensen een film te tonen over Lourdes en La Salette en iets te vertellen over de verschijningen en wat ze voor ons kunnen betekenen.

Het was een mooie lentedag, de aandacht was groot en de sfeer goed.

Ik maakte mij vooraf eigenlijk alleen zorgen over de techniek. Zouden de van mijn broer geleende laptop, de van weer iemand anders geleende beamer en de geluidsinstallatie in de zaal tot samenwerken bereid zijn? Gelukkig wel.

's Avonds in Tilburg bij een van mijn zussen gegegeten en koffie gedronken. Dan naar Gilze. Nog wat buurten met mijn moeder onder het genot van een glas wijn. Deze ochtend al om 8:00 uur op de bus gestapt.

Morgen wordt in de Armhoef, een wijk in Tilburg een kapelletje ingezegd waarvoor An Schilder 2 jaar lang heeft geijverd. An Schilder is ook degene die mij had gevraagd om in Tilburg over Lourdes te komen vertellen.

In het Brabants Dagblad van donderdag 22 mei stond dit:

TILBURG - Zaterdagmiddag is het eindelijk zover. Pastoor Brouwers zegent om 14.00 uur in de Van Heutszstraat het nieuwe kapelletje in. Het bakstenen monumentje heeft een plaats gekregen bij het klooster, tegenover de huisnummers 8 en 10. Daarmee wordt de wens vervuld van vooral veel oudere inwoners in de wijk Armhoefse Akkers.

Zij gaven al langere tijd te kennen behoefte te hebben aan een plek voor bezinning in tijden van verdriet, pijn en blijdschap.

Sinds het sluiten van de Sacramentskerk, begin 2005, zijn de bewoners aangewezen op 't Heike in de binnenstad. En dat is voor de meesten een te grote afstand. Ook de beleving is er anders dan ze gewend zijn.

Het 'kapelleke' van de intussen 85-jarige An Schilder heeft dus eindelijk zijn beslag gekregen. Maar het ging niet zonder slag of stoot. "Ik heb het er erg moeilijk mee gehad", bekent de initiatiefneemster. "Vooral de laatste loodjes wogen heel zwaar. Maar dankzij de steun van medeparochianen heb ik het vol kunnen houden. Iedere zondag vroegen ze aan me: 'Hoe is het met 't kapelleke?' 'Het hangt als een baard op m'n schoenteuten', antwoordde ik dan."

Ze schreef brieven naar de gemeenteraad en de buurtraad, zamelde 150 handtekeningen in, maakte reclame in de parochiële carnavalsoptocht en benaderde burgemeester Vreeman en bisschop Hurkmans. Een bevredigende reactie kreeg ze niet. "Toen ik de moed begon te verliezen, zei een parochiebewoner tegen mij: 'Als gij stopt, dan zal Ons Lieve Vrouwke dat niet leuk vinden!' Daaruit putte ik nieuwe kracht om verder te gaan. Maar het had nog heel wat voeten in aarde voordat het uiteindelijke ontwerp werd goedgekeurd." De buurtraad betaalde het kapelletje.

Voordat de inzegening plaatsvindt, wordt het Mariabeeld dat in haar huiskamer staat door An Schilder en ontwerper Adriaan van Hal naar het nieuwe kapelletje gedragen. Daar wordt het symbolisch overgedragen aan de gemeenschap.

Een dagje Brabant.

Het rekensommetje

2008-05-11T13:44:00.003+02:00

De meeste mensen leren rekenen voor hun twaalfde jaar. Het zien bedrieglijk eenvoudige maar o zo belangrijke sommetjes die je dan leert maken.

Al jong ontdekte ik dat veel mensen met een verantwoordelijke functie niet (meer) die eenvoudige rekensommetjes kunnen maken. De hypotheekcrisis die niet alleen de verenigde staten treft maar ook een groot aantal europese banken, laat zien dat zelfs hoog opgeleidde mensen met een universitaire graad het rekensommetje niet meer kunnen maken. Of beter: ze kunnen het (hoop ik) nog wel maken maar de doen het niet.

Of het nu gaat om de politiek, de scholen of de bedrijven, overal zie je dat de eenvoudige rekensommetjes niet meer worden gemaakt.

Je kunt je afvragen waarom niet.

Als je eenvoudige rekensommetjes maakt dan zijn de conclusies de je daar uit kunt trekken heel eenduidig en eenvoudig. Je kunt niet om die conclusies heen. Weg dagdromerij, weg partijprogramma's, weg onzinnige reclameverhaaltjes, weg trots op nederland, weg ongebreideld benzine verbranden in de file op weg naar het strand. Weg godsdienst (te onderscheiden van religie), weg discriminatie.

De realiteit is dat wij allemaal in zekere zin leven volgens het motto: wie dan leeft wie dan zorgt. De een wat meer, de ander wat minder. En we hebben allemaal een heleboel excuses voor ons gedrag.

Het rekensommetje trekt zich daar echter niets van aan. Als je meer olie verbrandt dan er bij komt dan zit je op een bepaald moment zonder. En dat moment komt steeds sneller dichter bij.

Vandaag is het pinksteren. De uitstorting van de Heilige Geest in de apostelen. Of anders gezegd: het begin van het vermogen van elk mens om het bewustzijn van de Ander te leren waarnemen.

Emanual Levinas kon het rekensommetje maken. Een mens is enkel half. Een mens is pas een als hij met een ander is.

Christus zei: ik en de Vader zijn één. Velen begrijpen dat als dit Christus zegt dat hij verenigd is met de Vader of de hij gelijk is aan de Vader.

Wie zo begrijpen kunnen niet rekenen. Wie kan rekenen leest: Ik en de Vader zijn samen één. Ieder van ons afzonderlijk, zowel Ik als de Vader, is enkel half.

Zo is het ook voor de godsdiensten. Christendom, Jodendom, Islam, Boeddhisme etc, zijn allemaal half.

Alles is half. Twee halven kun je ook niet optellen. Twee halven opgeteld zijn nog steeds half. Maar samen, in levende geest samen, zijn zij één.

Zonder het rekensommetje geen overlevingskans, geen gemeenschap, geen groei en geen spiritualiteit.

Hulde aan het rekensommetje.

Innerlijke rust

2008-05-10T17:51:00.003+02:00

Hebben we rust om ons heen nodig om te komen tot innerlijke rust? Als je erg gevoelig bent voor prikkels van buiten kan het zinvol zijn om de stilte van de natuur op te zoeken. De natuur in je omgeving of (veel) verder weg.

Werkelijke rust bereik je pas innerlijk, dus ongeacht de uiterlijke omstandigheden.

Hoe de stof de geest kreeg

2008-05-01T17:07:00.003+02:00

Zojuist een boek gelezen van Arie Bos, antrhoposofisch huisarts te Amsterdam. Het boek heeft als titel: 'Hoe de stof de geest kreeg'. Een heldere uiteenzetting over de evolutie en over de nieuwste inzichten en ontdekkingen op het gebied van de (cel)biologie en de neurologie. Wie voor wie interesse heeft in dit gebied is het boek zeker een aanrader.

In het laatste hoofdstuk komen dan de 'antwoorden'. Ineens wordt het schema van Rudolf Steiner erbij gehaald: fysiek lichaam, levenslichaam, bewustzijnslichaam en ik. Vanuit het gezichtspunt van de schrijver misschien nog niet eens zo ver gezocht.

Zoals voor zo vele schrijvers voor hem waren ook voor Arie Bos de ambities te groot.

Waar het om gaat is niet dat wij lichaam XYZ postuleren dat dan weer inwerkt op het fyieke lichaam, maar dat wordt getoond hoe het proces van die inwerking precies verloopt. Tot die tijd blijft het de zoveelste (concurerende) theorie.

Wat dat betreft is het einde van het boek een tegenvaller. Temeer daar in voorgaande hoofdstukken 'het antwoord' wordt uitgesteld tot het einde.

Maar, zoals gezegd, het boek geeft een goed overzicht van recente inzichten op het gebied van evolutie, biologie en neurologie.

Ik zal u een geheim verklappen: er is geen overgang van geest naar stof!

Als A van dezelfde orde is als B, dan kan A op B werken via een waar te nemen overgang. Als A van een andere orde is als B, dan kan A wel op B werken, maar is die overgang principieel nooit waar te nemen en nooit te beschrijven.

U mag voor zowel A als B alles invullen wat u maar wilt, zolang ze maar van een verschillende orde zijn.

Het is interessante om een goede boekwinkel binnen te lopen en dan te zoeken naar boeken die gaan over de overgang van A naar B. Op de achterflag beloven ze allemaal een antwoord. Ik moet toegeven: een aantal auteurs kan het spannend vertellen. Hun 'antwoorden' echter zijn meestal taalkronkelingen die moeten verhullen dat ze geen flauw idee van het antwoord hebben.

Gelatenheid

2008-04-26T12:07:00.006+02:00

Er is een toestand tussen hoop en vrees die maakt dat wij vaak veel meer aankunnen dan we tevoren hadden gedacht. Die toestand is gelatenheid.

We weten ergens wel van wat er kan komen maar dat laten we niet in volle kracht tot ons doordringen. Let wel, ik heb het hier niet over verdringing, waar iets volledig uit het bewustzijn wordt gedrukt, maar over de gelatenheid waarbij juist wel alles in het bewustzijn wordt geduld, maar in een milde vorm die ons toestaat overeind te blijven en niet overweldigd te worden door hoop of vrees.

We kennen gelatenheid in zijn eenvoudige vorm wanneer we een bus hebben gemist en de volgende bus pas over 2 uur gaat. Na de aanvankelijke ergernis schikken we ons in de situatie en proberen de tijd aangenaam door te komen. We kunnen ook 2 uur gaan zitten mokken, maar dat schiet niet op.

Gelaten mensen kunnen soms ongevoelig overkomen. Alsof zij niet de volle ernst van de situatie zien en voelen. In werkelijkheid voelt de gelaten mens vaak meer dan de mens die jammert en tiert. Dat laatste is meer emotie dan gevoel.

Het zandpad

2008-04-19T09:46:00.001+02:00

Het woord van de meester

2008-04-18T16:56:00.002+02:00

Wij gebruiken vaak woorden en beelden die we zelf niet begrijpen. We hebben ze geleend uit een boek of van een zelf door ons of onze omgeving benoemde meester.

Wat gebeurt er als we met elkaar spreken over wat de meester heeft gezegd of bedoeld? Dan plaatsen we het woord van de meester tussen ons op een manier die voorkomt dat we elkaar echt ontmoeten.

Diep in zijn hart weet elk mens dat er geen meesters zijn. Behalve dan de door ons zelf benoemde meesters.

Er zit ook een zekere willekeur in de meester die we volgen. Meestal is dat degene die ons het beste uitkomt.

Of die meester nu een levende persoon is of de auteur of ontvanger van een zogenaamd heilig boek maakt geen verschil. In beide gevallen zijn wij het zelf die bepalen wie de meester is.

Wie is dus de werkelijke meester? De mens die ik als zodanig benoem of mijn eigen dwaze ik dat meent dat er een meester nodig is?

Is er wel iemand die antwoorden heeft?

Er zijn een paar eeuwige waarheden die elke mens eenvoudig en geleerd over de hele wereld en van alle tijden aanvoelt. Daarvoor heeft niemand een meester nodig.

Is het arrogant om te denken dat je zonder meester kunt? Integendeel! Het is arrogant om te denken dat je zelf kunt bepalen dat er ten eerste een meester nodig is en hem dan ook nog eens zelf aanwijzen ook. Hoe dwaas kan een mens zijn.

Meesters hebben verschillende namen. Iedereen kent die namen wel: God, Allah, Boeddha, Wetenschap, Economie, Geld, Arts, Geleerde, Bezit, Macht, Rijkdom, Wijsheid, Liefde, Socalisme, Humanisme, Liberalisme, Ietsisme, de Methode, de Waarheid, de Scepsis, de Kunst en nog vele andere kleine en grote meesters.

Maar wij leren toch van anderen? Inderdaad wij zelf zijn het die leren. En we kunnen een ander daarvoor dankbaar zijn (maar met leert ons ook wel eens onzin). Dankbaarheid die leidt tot zitten aan de voet van de meester is echter dwaasheid.

Het is fijn als iemand een goed boek schrijft een een mooi kunstwerk maakt. Ik kan daarvan genieten. Maar er zijn 100-duizenden andere boeken en kunstwerken en gedachten waar ik geen of weinig weet van heb en die ook mooi kunnnen zijn. Moet ik mij dan vastpinnen op mijn Meester omdat die toevallig binnen mijn blikveld kwam?

Ik zeg altijd:
Wie in Mei gelooft, heeft in Juni een zware dobber.

Objectieve onzin

2008-04-13T10:00:00.002+02:00

Met foto's, films en rationele argumenten kunnen wij objectief aantonen dat meneer of mevrouw x op datum y in plaats z, dit en dat van plan was en/of heeft gedaan.

Op die foto sta ik er niet goed op. Hoe kun je nu niet goed op een foto staan als een foto volgens onze geleerde leuteraars zo objectief is? Omdat een foto, film of rationeel argument niet in staat is om de werkelijkheid te tonen.

Een lelijk mens wordt niet mooi met make-up. Een mooi mens niet lelijk in armoedige kleding.

Richard Dawkins toont in zijn boek 'God als misvatting' overtuigend aan dat God niet bestaat. Pardon, toont aan? Met logica kun je alles bewijzen wat je maar wil bewijzen. Althans, volgens de regels van de logica. Met werkelijkheid heeft niet meestal weinig te maken. Objectieve onzin dus.

Wonderen kunnen niet gebeuren want dat zou tegen de natuurwetten zijn. Toch gebeuren ze. Ja maar, in de toekomst zal dat wonder ontmaskerd worden! Wat nou ontmaskerd in de toekomst. Vandaag is het een wonder. We leven nu, met de wonderen van nu.

Onze rationele plannen zijn op zijn best een poging om een beetje grip te krijgen op de werkelijkheid. Zodra we geloven dat we met onze ratio het leven kunnen beheersen dan zijn we reddeloos verloren in objectieve onzin.

We meten de afstand van sterren op basis van een constant geachte lichtsnelheid. Wat nu als die lichtsnelheid zeg buiten de melkweg 10 maal lager is? Dan staan die verre stelsels veel dichter bij en is ons heelal ook veel minder oud dan we nu objectief aannemen.

We meten de ouderdom van aardlagen met de koolstofmethode. Wat nu als de halveringstijd 1 miljoen jaar geleden sterk is veranderd? Dan klopt er niets van onze berekening.

Wat nu als God besloten heeft om een eind te maken aan al onze verwarring door het zenden van zijn Zoon en deze mens te laten worden en te laten werken en spreken onder de mensen. Dus anders gezegd: als wij rationeel niet geloven in God en hem nog steeds niet geloven als hij voor ons staat omdat we niet willen zien dat God in de mens is? Dan blijven we hangen in objectieve onzin.

Wat als we geloven dat de Islam slecht is omdat een aantal mensen in naam van de Islam slechte dingen doen en we niet zien hoe anderen in naam van de Islam anderen helpen en bijstaan? Dan zijn we gevangen in objectieve onzin.

Als ik alle bladzijden uit het nieuwe of oude testament moet scheuren waarin passages staan die voor mij niet door de beugel kunnen, dan blijft er niet veel van over.

Als ik alle kunst moet verwijderen die voor mij geen kunst is dat moet er heel veel weg. Maar dat wil ik nu juist niet. Ik wil alle kunst kunnen zien. Ik wil alle heilige boeken in hun geheel kunnen lezen.

Als 2 mensen van elkaar houden dan kunnen alle geleerde sociologen en psychologen beweren dat dit een slechte combinatie is. Zij bezondigen zich dan aan objectieve onzin. De werkelijkheid is altijd wonderbaarlijk, kansvol in een kansloze positie. De werkelijkheid vergeeft waar er objectief gezien niet vergeven kan worden.

Vergeving en liefde zijn misschien nog wel de grootste wonderen.

Ouderen moeten nu weer langer werken omdat dit volgens de objectieve onzin logisch is. Met dezelfde kennis werd 20 jaar geleden nog hard gewerkt om volgens andere objectieve onzin mensen zo vroeg mogelijk te laten uittreden (VUT).

Iemand maakte een film over de opwarming van de aarde met als titel 'een ongemakkelijke waarheid'. In onze samenleving is er steeds meer de 'convenient truth'. Onderzoek toont aan wat de opdrachtgevers wilden dat er aangetoond wordt. Objectieve onzin dus.

Objectief kun je nooit gelijk hebben. Wat een wetenschapper ook beweert. Een daad van vriendelijkheid is niet te bewijzen en toch echter dan welk onderzoek ook.

Wat wil ik nu overbrengen? Dit: laat uw levenszin en levensvreugde nooit vergallen door de feiten. Feiten zijn net zo vluchtig als de wolken voor de zon. Morgen zijn er weer andere feiten. Maar u leeft nu met de mensen van nu met de plaats van nu. Offer niet aan de feiten, offer ook niet aan de afgod van morgen en zeker niet aan de afgod van gisteren. Vandaag is maar één dag en tegelijkertijd uw enige dag. En dat is geen objectieve onzin maar subjectieve zin.

Stap voor stap

2008-04-04T10:57:00.003+02:00

Een kind leert lopen, stap voor stap. Wij worden oud, dag voor dag.

Als kind had ik meer dan de helft van mijn nachten ademnood. Ik dacht niet aan morgen maar probeerde uur voor uur door te komen.

Bij verdriet en onzekerheid kan het ons ook helpen om alles stap voor stap te doen.

Zelfs in mijn ademnood was er nog ruimte voor absurde en grappige gedachten. Zelfs bij verdriet is er ruimte voor een glimlach. Die ruimte ontstaat wanneer we onszelf stap voor stap gunnen.

Bij zaken die gaan over materie zoals het onderhoud van je huis, je boodschappen en je spaarcenten is het goed om vooruit te plannen.

In aangelegenheden van de ziel is het raadzaam om nu te leven. Deze dag, dit uur, deze plaats. En naast de donkere wolken ook elk lichtpuntje ten volle op te nemen.

Zelfportret

2008-03-30T10:51:00.002+02:00

Voorbije vrijdag hadden we een bedrijfsuitje. We schilderden ons zelfportret in een atelier in de Jordaan. Het zijn karakteristieke portretten geworden die een plaats krijgen in de ruimte waar we dagelijks werken.

Veel mensen hebben moeite met een zelfportret. Wat zij dan te zien krijgen bevalt hen niet.

Een christen die geconfronteerd wordt met de barbaarse gedeelten van het oude testament zal zwijgen of zich beledigd voelen. Een antroposoof die geconfronteerd wordt met de racistische uitspraken van Steiner zal zwijgen of een werkgroep instellen om aan te tonen dat dit niet zo is. Zo hebben mensen, ongeacht hun geloof of overtuiging (en atheïsme is ook een geloof) over het algemeen moeite met een zelfportret.

Een volwassen mens leert om in de spiegel te kijken.

De opstanding

2008-03-24T09:29:00.002+01:00

De opstanding van Christus volgens Matthias Grünewald.

Mijn hobby

2008-03-24T09:01:00.004+01:00

Wat is een mens zonder hobby? Eerlijk gezegd weet ik dat niet. Ik heb altijd een hobby gehad: lezen en computerprogramma's schrijven. Lezen vanaf dat ik kom lezen en nog meer vanaf het moment dat Gilze een openbare bibliotheek kreeg. Ik was toen 10 jaar. Computerprogramma' schrijven vanaf mijn 19de jaar.

Ik heb van mijn hobby mijn werk kunnen maken. Ik behoor dus tot die gelukkige mensen die altijd met plezier naar hun werk gaan en hun werk niet als moeten werlen ervaren.

Ook thuis programmeer ik nog veel. Waarom als ik op mijn werk al de hele dag achter de computer zit?

Voor elke hobby geldt dat wanneer je deze niet zelf beoefent je dan enkel kennis van buiten af hebt over die hobby. Ik noem dat oppervlakkige kennis. Kennis van de buitenkant, van de oppervlakte. Wie een hobby zelf beoefent (tussen haakjes: geloof zie ik ook als een hobby) heeft kennis van de binnenkant, innerlijke kennis.

De reden dat iemand zoveel voldoening beleeft aan het beoefenen van zijn hobby is niet gelegen in de uiterlijke kennis maar in de innerlijke kennis.

Van buitenaf is programmeren niet meer dan code kloppen en zorgen dat de automaat het doet. Van binnenuit is het deelnemen en beoefenen van patronen, eenvoud, elegantie en schoonheid. Ik heb het schrijven van een goed programma wel eens vergeleken met het schrijven van een partituur voor een synfonie door een componist.

Zoals een componist zijn instrumenten en hun mogelijkheden moet kennen zo moet de programmeur de klassebibliotheken kennen en deze passend kunnen inzetten.

Zelf streef ik bij het schrijven van mijn programma's altijd naar eenvoud en elegantie in de overtuiging dat minder meer is.

Op dit moment ben ik bezig om een vragenlijsttoepassing te schrijven waarmee enquêtes via het internet afgenomen kunnen worden. In deze toepassing zitten een aantal controllers die bemiddelen tussen wat er op het scherm is te zien en dat wat achter de schermen moet plaatsvinden. Ik streef ernaar om alle acties binnen die controllers te beperken tot maximaal 4 programmaregels.

Een zelf opgelegde beperking die mij uitnodigd om elegant en eenvoudig te programmeren. Het gevolg hiervan is dat de code goed leesbaar blijft. Een heldere partituur.

Ook in de gebruikersinterface streef ik naar eenvoud. Niet gewichtig willen doen door heel veel knoppen en schermen aan te bieden maar enkel het wezenlijke aanbieden en dat nog op sobere wijze.

Zoals voor de componist de notatie op de notenbalk een middel is om zijn intenties uit te drukken, zo is voor mij de programmeertaal een middel om mijn intenties uit te drukken. Een partituur kan gespeeld worden. Mijn programma kan gespeeld worden.

Mijn hobby, de kunst van het maken van software. Waarschijnlijk over 2 eeuwen beoordeeld als de belangrijkste kunst van de 21ste eeuw.

Boekentip

2008-03-16T10:25:00.002+01:00

Voor wie op zoek is naar zichzelf en in dat kader allerlei cursussen volgt heb ik een gouden tip:

Lees 1 keer per jaar de 'Ethica' van Spinoza en je kunt alle cursussen de deur uit doen. Zeker deze tijd van het jaar is een uitgelezen moment om je te laven aan de inzichten van deze unieke mens. Of zoals Goethe schreef: 'je moet op zijn minst een tijdlang spinozist geweest zijn, om iets met filosofie te willen'. En op zoek gaan naar jezelf is, of je dat nu inziet of niet, een filosofisch avontuur.

Ik zie mijn oordeel

2008-03-16T09:51:00.003+01:00

Iedereen kent wel een ervaring die lijkt op de volgende.

Je ontmoet een stugge mens die geen hand voor iemand anders uitsteekt en je hebt niets met die mens. Twee jaar later is die stugge mens je beste vriend geworden. Als anderen zich daarover verbazen zeg je: je moet hem leren kennen. Als je geduld hebt komt hij los en als je zijn hulp vraagt, maar je moet het wel zelf vragen, dan staat hij direct en helemaal voor je klaar. Ik zie mijn oordeel.

Er komt een onbetrouwbare grote zwarte hond op mij aflopen (ik heb vrees voor honden). Even verder loopt een jonge vrouw die uitnodigend naar de hond (haar hond) roept en de hond rent enthousiast naar haar toe en kwispelt met zijn staart. Ik zie mijn oordeel.

Wij kunnen overleven dankzij het gegeven dat wij ons oordeel zien. Ik zie vanuit mij ooghoek een groot donker ding naderen. Ik duik weg. Het blijkt een paarse ballon te zijn. Wegduiken was niet nodig geweest. Maar zeggen we, voor hetzelfde geld was het wel gevaarlijk geweest. Ik zie mijn oordeel, en regelmatig voorkomt dat grote problemen.

Het wordt problematisch als ik mijn oordeel voor de ene ware werkelijkheid houdt en daar krampachtig aan vast blijf houden. Dan wordt dat oordeel een gevangenis die mij afhoudt van nieuwe ervaringen en echte ontmoetingen. Ik word blind in mijn oordeel.

Iemand zal nu zeggen, je hebt het niet over oordelen maar over vooroordelen. Mij antwoord is: dat is een oordeel. Er is geen wezenlijk verschil tussen een oordeel op grond van nadere analyse en reflectie en een 'vooroordeel'. Zeker beveel ik de analyse en reflectie aan zolang je maar niet denkt dat je MET analyse en reflectie wel de ene ware werkelijkheid ziet of kunt bereiken.

Wat we kunnnen leren inzien is dat we altijd ons oordeel zien, ook het oordeel zelf. Wie overduidelijke te snel oordeelt maar dat zelf niet kan zien zal zichzelf niet zien als iemand die te snel oordeelt. Het hebben van een overwogen oordeel is nog geen garantie van de waarde van dat oordeel.

Ik heb voorbeelden gezien waarbij zogenaamde onnadenkende mensen het vanuit hun 'gevoel' direct 'zagen' dat iemand niet te vertrouwen was. Een ander geduldig nadenkend mens kwam daar pas na vijf jaar achter. Deze laatste mens oordeelde dat je niet op je eerste oordeel moet afgaan. De ervaring leert echter dat dit eerste oordeel regelmatig wel klopt.

Een andere ervaring die u zeker zult kennen is dat u ziet met het oordeel van uw conditie. U bent een westerling, man of vrouw, redelijke opleiding. U hebt een open geest maar elke toevallige voorbijganger uit een andere conditie afkomstig kan u direct vertellen dat u zo'n typische blanke westerse arrogante goed opgeleidde man of vrouw bent.

Hoe u loopt, kijkt, luistert, de houding van uw lichaar, uw taal, uw hele aanwezigheid ademt uw conditie uit. En u kunt daar niet en nooit aan ontsnappen. Is dat erg? Niet in het minst zolang u het maar beseft. Ik zie mijn oordeel.

Het is ook goed om te beseffen dat ook uw gast uit een andere conditie zijn of haar oordeel ziet.

Iemand zei eens tegen mij: jij gaat soms zo zwaar op de dingen in. Als u dit stukje leest vergeet u misschien dat ik met veel vreugde in de duinen wandel, geniet van het ontluikende groen, prachtige muziek, van hoe mensen zich soms verrassend kunnen uiten.

Als ik aandacht vraag voor het een betekent dit nog niet dat er niets anders voor bij bestaat. Mensen kijken soms ook op die manier naar muzikanten, politici en acteurs. Alsof die mensen maar voor 1 ding zouden leven. Ik zie met mijn oordeel.

Het is vandaag palmzondag. De dag van de intocht van Christus in Jeruzalem. Het volg was uitgelopen en haalde uitbundig hun nieuwe 'koning' binnen. Althans dat zagen ze naar hun oordeel. In de dagen daarna was het snel over met het enthousiasme toen blijk dat hun verwachtingen niet snel uitkwamen. Er waren anderen die wel bij hun oordeel bleven. Misschien hebben die anderen wel het beste gezien.

Ik wens u allen de verstilling van de komende 'Stille Week' toe. En voor de niet gelovigen onder u: 'geniet van de chocolade paaseieren die je nu al in de supermarkt kunt kopen'. En voor de atheïsten onder u: bedenk dat atheïsme ook maar een oordeel is op basis van wat u niet ziet.

Zelf ben ik zowel gelovige, agnost als atheïst. Dus ik voel de verstilling van de komende week en overdenk de stadia van de lijdensweg. Op mijn werk neem ik af en toe een chocolade-eitje bij de koffie (kan ik aanbevelen). En verder blijf ik mij verbazen over het feit dat er mensen zijn (ook ik) die denken dat je het onstaan van de wereld kunt verklaren met een bovennatuurlijke schepper-God, maar die blijkbaar niet inzien dat je dan ook het onstaan van die schepper-God moet verklaren.

Ik zie mijn oordeel. En als u het niet met mij eens bent, uw goede recht, bedenk dan: u ziet enkel uw oordeel :-)

Lofzang der patronen

2008-03-09T12:21:00.004+01:00

Als mens leven wij met patronen. Onze dagelijkse pratronen, de patronen van onze eventuele godsdienst, de breipatronen, de eetpatronen. Als software-ontwikkelaar heb ik te maken met software-patronen. Patronen helpen een mens om samenhangende en werkende concepten te hanteren. Je moet als mens wel waken voor het vastroesten in patronen. Maar als relativerend mens is het prachtig om de patronen om ons heen te bewonderen.

Zonder patronen geen muziek, geen dans, geen schilderkunst en ga zo maar door. Zonder patronen geen wetenschap, geen religie, geen levenskunst.

In het onderwijs dragen wij kinderen en jonge mensen in feite patronen over. En bidden vervolgens (of hopen voor de atheïsten onder u) dat zij later in staat zullen zijn om vrij met die patronen om te gaan en ze niet te houden voor de eeuwige waarheid.

Mijn eerste catechismus

2008-03-09T12:11:00.004+01:00

Zo zag de voorkant van mijn catechismus eruit. We werden op de lagere school elke week overhoord. Het begon met de onsterfelijke vraag: 'Waartoe zijn wij op aarde?'. En met het al even onsterfelijke antwoord: 'Wij zijn op aarde om God te dienen en daardoor hier en hiernamaals gelukkig te worden.'

Nu nog even zoeken naar het voor u relevante concept van 'God' en u heeft uw leven helemaal op orde. Hierbij zal de een het Godsbeeld van de katholieke kerk gebruiken en een ander het concept 'God' invullen met 'onszelf'.

Mijn complete weblog als PDF

2008-03-09T12:02:00.004+01:00

Als u mijn weblog off-line wilt lezen of afdrukken volg dan de onderstaande link:

Taal en Teken als PDF.

De schoonheid van relativeren

2008-03-09T10:48:00.005+01:00

Ik hoor vaak dat het woord relativeren gebruikt wordt op een manier die afbreuk doet aan de eigen ervaring. Iemand die pijn of verdriet heeft moet dan zijn eigen pijn of verdriet relativeren door te beseffen dat er anderen zijn die het nog veel slechter hebben. Dat is echter geen relativeren maar vergelijken. En al jong kwam ik tot het inzicht dat vergelijken altijd verlies oplevert en in extreme gevallen ook leidt tot doden en lijken. Als je je eigenwaarde moet ontlenen aan het beter of mooier zijn dan iemand anders dan ben je aan het vergelijken. Dit geldt ook voor je godsdienst of levensovertuiging. De weg van vergelijking is een doodlopende weg die altijd tot verlies leidt.

Wat is dan relativeren? Eigenlijk heel eenvoudig: relaties leggen. Niet in de eerste plaats met anderen maar met jezelf. Bij verdriet kunnen we een relatie leggen met onze creatieve kracht zodat we ons zelf niet afsluiten maar, al is het maar even, ook onze andere vermogens tot hun recht laten komen. Van daaruit is het dan ook mogelijk om te relativeren met anderen.

Als ik lid ben van de Pinkstergemeente en meen dat elke opvatting die niet binnen het vaste kader valt, werk van de duivel is, dan ben ik in feite een deel van mijn zelf aan het amputeren. Alles wat in ons opkomt is, in eerste instantie van ons zelf. Nadere reflectie kan ons doen inzien dat het toch niet helemaal van ons zelf is en dat we iets maar hebben aangenomen 'op goed geloof' of door 'indoctrinatie'. Maar om te kunnen reflecteren is het nodig om iets eerst als van je zelf te beschouwen.

Als kind leerde ik op straat (dus niet thuis en ook niet op school) dat protestanten anders en minder waren. Een soort verraders die uit de kerk waren gestapt. Relativeren is dan beginnen bij je zelf en overwegen hoe jij zelf bent. Ben ik katholiek en wat betekent dit? Dus niet door te vergelijken maar door reflectie op mijn eigen situatie kwam ik tot de conclusie dat ik op de eerste plaats een product van mijn omgeving was. Daarbij kwam het besef dat dit vermoedelijk voor veel mensen (in gradaties) geldt. Dus ook voor een atheïst, een socialist, een boeddhist, een moslom, jood, hindoe en al die andere stromingen. Mijn overtuiging is dus in hoge mate toevallig.

Wat doet het met je als je tot het besef komt dat je normen, waarden en overtuigingen grotendeels toevallig zijn? Worden ze dan minder waard, zoals velen het begrip 'relativeren' invullen? Niet voor mij. Voor mij werden ze daardoor waardevoller. Tegelijk kwam ik ook vrijer te staan tegenover alles wat ik had meegekregen (zowel de mooie als minder fraaie elementen).

Voor mijn gevoel bestaat er een liefhebbende God. Voor mijn logisch denkende verstand is het een uitgemaakte zaak dat een scheppende God niet bestaat en ook niet kan bestaan. Levert dat problemen op? Voor mij niet in het minst.

Zelfs de grote Thomas van Acquino bezweek voor de verleiding om geloof en rede met elkaar te willen verenigen en zich zelfs te wagen aan godsbewijzen. Hij schreef daar hele boekwerken over die iemand van nu met een beetje logisch talent in 5 minuten van tafel veegt.

Ook hier is relativeren op zijn plaats. Ik hoef helemaal niet mijn verstand en gevoel met elkaar te laten rijmen. Wie zegt dat dit moet? Mijn verstand? Maar dat is, om met Spinoza te spreken, 'ongerijmd' en dus onzin. Als ik 2 ervaringsgebieden met elkaar in overeenstemming wil brengen kan dit niet op basis van 1 door mij willekeurig gekozen gebied.

Is het niet voldoende om eenvoudig te relativeren door vast te stellen dat beiden in mij, de ene mens, aanwezig zijn, en dat hun beider aanwezigheid op zich al voldoende is. Waarom verenigen wat zich gelijktijdig in mij aandient als iets wat verschillend lijkt. Is het niet juist goed zo: dat ik burger van meerdere (innerlijke) werelden ben. Dat ik 's ochtends een differentiaalvergelijking kan oplossen waarmee een product goed werkend gemaakt kan worden en dat ik de volgende dag meedoe aan het sacrament van de doop of de communie?

Is het niet voldoende dat mensen over de hele wereld verschillende opvattingen hebben?

Zeker mag ik mij verzetten wanneer die opvatting wordt afgedwongen. Als een moslim zich niet mag bekeren tot een ander of geen geloof dan mag ik mij verzetten.

De tegenhanger van relativisme is fundamentalisme. We spreken meestal over fundamentalisme wanneer we te maken krijgen met extremen. Maar in de grond zijn vrijwel alle overtuigingen (godsdienstig of anders) fundamentalistisch. Vrijwel elke aanhanger van een richting meent dat zijn richting de enig ware is. Met de mond wordt soms nog wel eens anders beleden, maar een goed waarnemer heeft binnen enkele minuten door hoe het werkelijk is.

Relativeren is een van de mooiste vermogens van de mens. Door te relativeren krijg je een meer volwassen verhouding tot je zelf, je eigen overtuigingen en tot je omgeving.

Ik heb wel gesproken over denken en voelen, maar nog niet over het willen.

Relativeren met je wil begint met te zeggen: wat ik doe is wat ik wil. Let op! Dus niet ik doe wat ik wil, maar ik wil wat ik doe.

Als iemand zegt: ik wil stoppen met roken dan zegt deze mens in feite 'ik verlang te stoppen met roken'. Dat is het uitspreken van een gevoel. De wil verwijst naar de toekomst. Wat betekent dit? Dat je pas achteraf kunt zeggen wat je wilt. Wat je werkelijk wilt blijkt altijd en zonder enige uitzondering uit je handelen.

Steiner zegt in zijn 'Filosofie der Vrijheid' dat het niet gaat om het handelen (dat gebonden is aan de interne en externe mogelijkheden) maar om het wilsbesluit. Nu is dat wilsbesluit zeker van belang maar we moeten daar niet al te veel waarde aan hechten. We leven niet in een abstracte wereld maar in een concrete omgeving (intern en extern). Een wil die wordt losgemaakt van die concrete wereld en de concrete handelingen is opnieuw een bedachte wil.

Ik weet dat er mensen zijn die zich willen ontwikkelen en eindeloos over zichzelf nadenken. Wat wil ik met mijn leven? Het is niet slecht om daar eens 4 weken aan te besteden. Langer is niet gezond. De beste manier om te ontdekken wat je wilt is kijken naar wat je doet. Gewoon onbevangen kijken. En dat is relativeren. Je zegt niet: ik wil graag anders. Nee, je zegt: dat is wat ik doe, soms al een leven lang, en dat is dus blijkbaar wat ik wil.

Blijf je dan voor altijd gebonden aan het verleden? Integendeel. Wie bedenkt wat hij wil zal nooit veranderen. Wie kijkt naar wat hij doet, zonder het verlangen om te veranderen, die verandert al op datzelfde moment. En wat je al doet, is voor jou, altijd relevant, hoort echt bij jou en is wezenlijk deel van jou. Wat je gevoel daarover zegt doet er niet toe. Want ook hier moet je niet met je gevoel in het gebied van de wil treden,zoals je ook niet met je verstand je gevoel moet vervuilen.

Je doet wat je wilt. En alleen door onbevangen te kijken (dus niet piekeren)naar wat je doet breng je jouw wil in relatie met je voelen en denken.

Hier valt nog veel meer over te zeggen maar aangezien taal en teken niet samenvallen is er een grens aan wat je zinnig kunt zeggen over relativeren.

Ik wens u veel levensgeluk met de schoonheid van relativeren.

Weerwoord van een atheïst

2008-03-08T10:26:00.002+01:00

Vandaag in Trouw een boeiend artikel van Bert de Vries over het kunne relativeren van je eigen overtuiging.

Weerwoord van een atheïst.

God als ervaring

2008-03-02T10:37:00.002+01:00

Vorige week schreef ik over het boek 'God als misvatting' van de evolutiebioloog Richard Dawkins. Langs de weg van de logica kom je tot het schrijven van zo'n boek. En langs de weg van de logica is er, als je eerlijk bent, ook geen spelt tussen te krijgen.

Is daarmee dan het laatste woord gezegd?

Wat Richard Dawkins, en velen met hem, vergeten, is dat de mens ook een binnenkant heeft. En dan bedoel ik niet dat wat een chirurg ziet als hij een mens openmaakt. Maar de binnenkant van de ziel, de binnenkant van een ervaring of gedachte.

Voor velen is God inderdaad een product van hun opvatting. Een aangeleerde God. Maar dat is nog buitenkant. De binnenkant wordt mede gevormd door de persoonlijke ervaringen en verlangens van een mens. Die binnenkant herkent iets in de hem aangeleerde levensovertuiging. De ene mens blijft staan bij wat hem of haar is aangeleerd. Voor de ander, ook voor mij, is het vertrekpunt.

In veel godsdiensten is de Godsvoorstelling antropomorf, dus mensvormig. Dawkins ziet de vele verschillende voorstellingen als een bewijs dat iedereen met een 'zelf bedachte God' werkt. Hij gaat eraan voorbij dat in het gewone leven wij gewend zijn om elke dag planten, dieren, automaten, ja zelfs levenloze dingen als een tennisracket menselijke eigenschappen toekennen. 'Mijn racket liet mij vandaag in de steek'. Ik kan op mijn autootje altijd vertrouwen.

Denken die mensen nu echt dat hun 'ding' menselijke eigenschappen heeft? Natuurlijk niet. Zoals geen enkel zinnig mens denkt dat God een oude man met een witte baard is.

Hoe moeten we ons God dan voorstellen? Zoals je dat zelf wilt!
Wij mensen hebben nu eenmaal voorstellingen nodig om ons met iets te verbinden. De voorstellingen helpen ons om verbinding te maken, zoals een icoon van Christus ons tot communie kan brengen, en om ons te inspireren tot het doen van goede handelingen, het maken van prachtige kunst.

Wie eenmaal het Ave Maria van Caccini heeft gehoord, gezongen door een goede sopraan met begeleidend koor, die ervaart iets wat ver boven de logica uitgaat.

Logica kan ons helpen dingen te ontdekken en te maken die ons helpen bij het overleven. Maar logica kan onze ziel niet blijvend bevredigen. Daar is iets voor nodig wat ik de binnenkant noem.

Je kunt in Lourdes meelopen in de kaarsprocessie en volijverig meezingen en bidden. Maar dat blijft nog makkelijk buitenkant. De binnenkant gaat nooit om gebeden, liederen, muziek of kunst, of logica of wetenschap.

De binnenkant gaat altijd om ontmoeting met een wezen. In de kaarsprocessie in Lourdes is dat: wandelen met Maria. Voor de logica is dat zoetsappig en soft: 'Maria in je hart'. Maar wie zo blijft leven zal nooit de binnenkant betreden en altijd buiten blijven staan. Dat is niet alleen triest voor degene die buiten blijft staan maar ook voor degene die binnen wacht en enkel kan wachten.

Ik las: 'als God zo almachtig is waarom doet hij dan niets?'. De mens die dit zei zocht God in de buitenkant. Daar zul je hem nooit vinden omdat de Godservaring waar mensen over spreken altijd komt vanuit de ontmoeting in de binnenkant.

Zeker zal gewezen worden op de schoonheid van de schepping (of evolutie?), maar dat is altijd verwijzing, gelijkenis, 'voor'-stelling. Ook dat hebben wij mensen nodig.

Een mens was op zoek naar God en had gehoord dat te vinden was op de top van de berg. De mens volbracht de moeizame en klim en boven aangekomen zag hij de aarde in al haar schoonheid en wijsheid. God echter was niet te zien. Weer beneden aangekomen zag de mens een kind met zand spelen. De mens bleef bij het kind staan en zag dat het God was.

Velen hebben hun leven lang de in hun jeugd geleerde gebeden gezegd. Elke dag opnieuw. En behalve een zeker gevoel van voldoening over het vervullen van hun plicht, was er nooit ontmoeting. Een gebed is niet de weg naar de binnenkant maar een weg voorbij de buitenkant. Voorbij die buitenkant is er geen binnenkant maar een gapend niets. Eenmaal op dat punt gekomen komt het hier op aan: 'geef je de binnenkant kans om jou op te tillen en naar binnen te dragen'.

Wie denkt dat hij zelf naar binnen kan gaan komt terecht in een 'schijn'-binnenkant met 'schijn'-figuren en ervaringen.

Christus zegt op enig moment: 'Niemand komt tot de Vader dan door Mij'. Daar kun je spitsvondig op filosoferen en redeneren. Dat levert prachtige logische verhalen op, maar je blijft daarmee aan de buitenkant die je zelf beschilderd hebt.

De ervaring van Bernadette in Lourdes is een ervaring van binnengedragen te worden. Dat is het wezenlijke aan haar verhaal. Geen enkele theologische verhandeling kan recht doen aan die wezenlijke ervaring.

Niemand, ik herhaal 'niemand', kan uit zichzelf binnengaan. Niet door goed te leven of door het opvolgen van de geboden van jouw godsdienst of jouw atheïsme.

In de zeven Ik-Ben woorden spreekt Christus in het tweede deel van elk woord het geheim van de binnenkant uit. Weinigen hebben dat verstaan. Ook Thomas a Kempis, de schrijver van 'De navolging van Christus' heeft het niet verstaan. Navolgen heeft niets te maken met nadoen.

Jezus-Christus maakt steeds opnieuw duidelijk in zijn gelijkenissen dat het juist niet gaat om nadoen of om de wet volgen of om uiterlijk vertaan. Het gaat om een innerlijke ommekeer die wezenlijk eenvoudig is maar die voor velen van ons heel moeilijk te leven is omdat wij zo gericht zijn op de buitenkant.

De binnenkant kun je niet zien. Wie een visioen van een engel heeft, zit nog steeds aan de buitenkant. Ook een helderziende of medium blijft meestal aan de buitenkant.

De binnenkant heeft niets te maken met geloof of ethiek.

Wie vanuit bovenstaande gedachten de evangelieën opnieuw leest zal ontdekken dat er een nieuwe wereld voor je opengaat en dat ze eigenlijk alleen maar willen duidelijk maken dat die binnenkant, 'het rijk gods' of het 'koninkrijk' onze ware bestemming zijn. In elke godsdienst leeft wel een notie van de binnenkant. Elk heeft er zijn eigen naam voor. En vrijwel iedereen laat zich misleiden door die naam.

Daarom heet deze weblog ook 'Taal en teken'. Omdat wij kunnen zeggen wat we niet begrijpen en daarom denken dat we ook maar iets begrijpen. De logica kan mijn bewering eenvoudig onderuithalen of mij toewerpen dat ik 'speel met woorden en begrippen'.

Ik was 6 jaar toen ik de binnenkant ontdekte. Het was in zomer voor ik naar de lagere school ging. In de jaren daarna wachte ik altijd op zondag in de kerk tot het moment dat het zou gaan over die binnenkant. Ik ben nu 54 jaar en heb nog nooit van mijn leven een priester over de binnenkant horen spreken.

Ik snap nu beter dan voorheen waarom het voor een priester (en vele gelovigen) zo moeilijk is. Geloof leidt niet naar de binnenkant maar naar het gebied voor mij de buitenkant. En dat gebied is, in Christelijke termen: de hemel, het vagevuur of de hel. Maar dat is NIET de binnenkant.

De binnenkant bereik je nooit op eigen kracht. De binnenkant is altijd dwars op de zichtbare weg en altijd een uitnodiging, een gedragen en getilt worden.

God als misvatting

2008-02-24T09:28:00.002+01:00

Gisteren kocht ik het boek 'God als misvatting' van de bioloog Richard Dawkins. Zie RichardDawkins.net. Het leest als een spannende roman en ik kan het iedereen aanbevelen. Zowel wanneer je 100% gelovig als 100% atheïst bent, en alles daar tussenin.

Eerder schreef ik hoe belangrijk het voor mij is om EN-EN te kunnen leven. Ik ben EN gelovig EN atheïst. Denk nu niet dat ik daarmee een gelovige atheïist of een atheïstische gelovige ben. EN-EN laat toe dat je beide volledig bent.

Ik denk ook dat je volledig atheïst moet zijn om volledig gelovig te kunnen zijn. Het omgekeerde is denk ik niet van toepassing.

Wat maakt het boek van Dawkins zo indrukwekkend, en waarom was het in 2006 een internationale bestseller?

Ik denk dat het te maken heeft met zijn glasheldere redeneringen. In 2 pagina's veegt hij de 5 godsbewijzen van Thomas van Acquino van tafel. Niet door te schelden of laatdunkend te doen, maar gewoon door redeneren. Waarom heeft Thomas van Acquino, die toch een zeer intelligent mens was, dit zelf niet gezien. Omdat hij een OF-OF mens was. Hij was niet in staat tot het atheïstische standpunt te komen. Anders had hij dat zelf ook binnen 5 minuten kunnen bedenken.

Een van de bezwaren van Dawkins tegen het godsgeloof is dan ook dat je daarmee luie wetenschappers kweekt. Wat je niet begrijpt is van God en hoef je niet verder te onderzoeken. Dankzij dit gelovige standpunt zijn in de geschiedenis een paar 100 miljoen mensen veel te vroeg en met onnodig veel lijden gestorven.

Een ander argument dat hij steeds noemde en dat ik zelf als 14-jarige ook al beseft was dat het verplaatsen van de schepping naar een scheppende God niets oplost omdat je nog steeds God moet verklaren. En dan nog wel een God nog oneindig veel complexer is dan de natuur zelf. Dawkins maakt duidelijk (voor wie onbevangen mee wil denken) dat evolutie op basis van natuurlijke selectie in combinatie met de statistiek van grote aantallen tot een minder onwaarschijnlijk scenario leidt dan dat van een scheppende God.

Belangrijk doel van het boek, dat wordt in de inleiding al aangekondigd, is het 'bekeren' (mijn woord) van de lezer tot het atheïsme. Nu is dat bij mij niet moeilijk want ik ben al atheïst.

In het boek gaat Dawkins in op die grote groep van mensen die zeggen dat ze niet in een persoonlijke God geloven maar menen dat er toch wel 'iets' is. Of de agnosten die al te veel respect tonen voor de gelovige. Ik heb mij zelf afgevraagd of ik ook tot die groep hoor.

Dat zou dan makkelijk zijn. Als het zo uitkomt ben ik atheïst en op een ander moment bid ik oprecht het Onze Vader. Nu is er niets op tegen dat iets makkelijk is. Zowel in het geloof als in allerlei esoterische stromen heerst de opvatting dat iets wat waardevol is moeilijk en slechts na lange tijd is te bereiken. Ik heb altijd het tegenovergestelde gedacht en ervaren.

Ik denk dat ik volgens de norm van Dawkins wel zou behoren tot de groep die van 2 walletjes eet. Dawkins is dan ook, net als veel gelovige mensen een OF-OF mens.

Wanneer je heel enthousiast bent voor een boek dan is dat mooi.
Tegelijkertijd is het ook goed (en prettig) om te zoeken naar de denkfouten.

Welke denkfout maakt Dawkins nu. Eigenlijk dezelfde denkfout die veel natuurwetenschappers maken die het hebben over snaar-theorieën en parrallelle universums, zaken die Dawkins als mogelijk nuttig acht. Om de wereld te verklaren hebben zij geen moeite met de gekromde ruimte of het uitdeiende heelal. Tegelijkertijd staan ze niet toe dat er naast de zichtbare wezens ook wezens zijn die ook binnen de natuurlijke orde vallen maar niet direct voor ons zichtbaar zijn.

Of je die wezens nu kabouters noemt of engelen dat doet er niet toe.

Ik begrijp wel dat Dawkins een afkeer heeft van 'dat hebben de kaboutertjes of engelen gedaan'. Ik vind dat ook een bijgelovig standpunt, de 21-ste eeuw onwaardig. Maar om nu te zeggen ik zie ze niet en daarom bestaan ze niet, dat is voor mij ook een onwetenschappelijk standpunt.

Vandaar het grote belang dat ik hecht aan de EN-EN houding in alle fasen en facetten van het leven.

En wie een OF-OF mens is zou moeten beseffen dat hij groot voordeel kan doen wanneer hij de krachten bundelt met een andere OF.

Stel ik zie geen kabouters en ik ontmoet een mens die wel kabouters ziet. Dit is een prachtige kans om mijn natuurwetenschappelijke onderzoeksmethode toe te passen. Als die andere mens bereidt is mijn vragen te beantwoorden en in te gaan op mijn verzoeken tot het uitvoeren van experimenten dan ontdekken we samen misschien wel iets wat voor ons beiden nieuw is.

Als ik de autobiografie van Rudolf Steiner lees dan is hij tot zijn 40-ste jaar een EN-EN mens geweest en is toen langzaam weggeleden in het OF-OF moeras. Hij communiceerde niet echt meer met de stroom die niets van zijn opvattingen wilde weten. In zijn voordrachten verlaagt hij zich dan steeds vaker tot schimpscheuten en denigrerende opmerkingen over mensen die hem niet begrijpen.

Wie zich verstopt achter 'dat voel ik nu eenmaal zo', of 'zij begrijpen mij niet', of 'dat kun je pas na een lange scholingsweg ervaren', die onttrekt zich aan het redelijke gesprek en verliest ook alle recht van spreken.

Kan een elf bestaand zonder dat je in God gelooft. Impliceert het een het ander. Niet als je evolutionair denkt. Als ik kijk naar de rijkdom aan wezen in de natuur en uitga van evolutie en niet van schepping, dan is het niet zo'n grote stap om het bestaan van een elf te kunnen denken. Een elf die niet is geschapen maar is geëevolueerd. Kan ik accepteren dat de mens tegenover mij die elf kan waarnemen en dat ik dat niet kan?

Dawkins trapt dus in de valkuil waar zo velen nietsvermoedend ingetrapt zijn: die van het bijgeloof dat enkel kan bestaan wat zichtbaar is. Zichtbaar staat dan voor alles wat je kunt waarnemen met al je zintuigen en zielevermogens.

Doet dit laatste iets af aan de waarde van zijn boek. Voor mij niet. Hij laat zien dat het atheïstische standpunt het meest waarschijnlijke is en dat het gelovige standpunt meer problemen oproept dan dat het oplost. Wie als gelovige meent dat hij geen verantwoording hoeft af te leggen van zijn niet-rationele opvatting heeft het volkomen mis. Wie geen verantwoording meent te hoeven afleggen plaatst zich buiten het gesprek en maakt zich bespottelijk.

Ik ben deze ochtend begonnen met het bidden van een Onze Vader en een Weesgegroetje. Niet voor alle zekerheid en ook niet om iets te ontvangen maar als een begroeting van alle wezens die ik niet kan zien of ervaren maar voor wier bestaan ik ruimte maak in mijn ziel. Opdat niemand ongenoemd en in vergetelheid achterblijft.

Ga ik nu bidden in plaats van antibiotica innemen? Wie inmiddels begrijpt wat ik bedoel met de EN-EN mens kan zelf het antwoord geven.

Leven na de dood

2008-02-17T23:06:00.002+01:00

Van mijn zoon hoorde ik deze ochtend een uitspraak van een Romeinse filosoof die de opvatting huldigde dat wij geen angst hoeven te hebben voor de dood aangezien wij al het leven voor de geboorte hebben meegemaakt. En daar zijn we ook goed doorheengekomen.

Over het leven na de dood wordt in de verschillende godsdienten uiteenlopend gedacht. Zo meent Boeddha dat er geen persoonlijk leven is na de dood. Ook Spinoza huldigde deze opvatting.

Ik weet dat er veel mensen zijn die niet geloven in een leven na de dood. Die zijn, filosofisch gezien, snel klaar.

Als er wel een persoonlijk leven is na de dood dat is het verloop van de tijd moeilijk voor te stellen. Stel je hebt geen lichaam meer en ook geen mogelijkheid om nog de levenden te ontmoeten. En in die toestand ben je in het 'eeuwige leven'. Hoe lang duurt een dag, een jaar, een leven dan?

Veel mensen hebben moeite om de tijd door te komen. Zij vervelen zich. Hoe moet het zijn om in de hemel te verblijven en niets te doen te hebben. Dat moet toch een hel zijn. Tenzij de tijd anders is. Of bestaat er in het leven na de dood geen tijd.

Tijd bestaan enkel voor wie weten dat zij dood gaan en voor wie weten dat zij op aarde zijn maar desondanks niet leven.

Er zijn verhalen over hoe in het leven na de dood, de tijd tot ruimte wordt. Er is geen na elkaar maar meer of minder verwant zijn. De 1000 jaren van het sterfelijk leven worden ineengebald tot minder dan een ademhaling van de gestorvene. En na die ene ademhaling wordt de gestorvene opnieuw een levende.

Want de Ouden wisten het al maar dorsten het niet hardop te zeggen uit vrees voor hun leven. Er is maar een hemel en dat is ons leven op aarde. Om die hemel, die dagelijks leven is, te leren waarderen moeten we af en toe sterven.

Waar het dus om gaat is dat wij de aarde, ons lichaam en de ervaring van mens te zijn, ten volle gaan beleven.

Vandaag was ik in het duingebied. Naast bomen en zand was er ook water, een intens blauwe hemel, de zang van vogels en ontluikend groen.

Vroeger schreef ik daar gedichten over. Nu hoeft dat niet meer. Een gedicht doet geen recht aan wat wij sterfelijke mensen met onze ogen kunnen zien en met onze ziel kunnen genieten. Niemand kan beschrijven hoe de laagstaande zon in het water schijnt. Hoe tientallen mensen met hun kinderen naar buiten zijn gekomen en genieten van de aarde.

Al ons streven is ijdel wanneer we niet elke dag ervaren dat we in de hemel leven.

Natuurlijk weet ik dat velen het moeilijk hebben, of zelfs in volledige wanhoop leven. Liever dan hun een leven na de dood te beloven, schenken wij hun de hemel op aarde.

De engelen en aartsengelen, ja zelfs God zelf is eenzaam en warmt zich aan het verheugen van elke mensenziel.

Mijn mens

2008-02-10T13:30:00.001+01:00

Vandaag was de duitse Claudia Schreiber te gast in 'Het vermoeden', een programma van de IKON waarin de gast steeds ook een heilige tekst laat klinken.

Uit haar boek 'Haar vaste begeleider' klonk een gebed dat God bidt tot de mens. Een gebed dat ook elke mens tot zijn medemens kan bidden.

Ik weet nog niet waarom, maar voor mij is het onderstaande gebed waarachtiger dan het 'Onze Vader' en doet ook meer recht aan de werkelijkheid van het leven.

Tijdens te uitzending heb ik geboeid zitten luisteren naar een vrouw die los is gekomen van 'haar vaste begeleider' (God) en daarmee een vrijer mens is geworden.

Mijn mens,
die je bent op de aarde:
een ieder van jullie is Mij heilig.
Jouw hemel moge ontstaan,
jouw wil geschiede
tijdens je leven op aarde.
Zorg zelf voor je dagelijks brood,
en bescherm het brood van je naaste
in alle rechtvaardigheid,
samen lukt het jullie wel.
Schenk elkaar vergiffenis.
Schuif je verantwoordelijkheid niet af op een ander,
want jij hebt kracht genoeg om goed te zijn.
Mens, wees eindelijk blij met wat je hebt,
en wees voortreffelijk in alle eeuwigheid.
Zo moet het zijn.

Het Isenheimer altaar

2008-02-09T13:39:00.000+01:00

Op het ogenblik verzorg ik samen met een euritmiste een cursus van 4 avonden over de personen op het Isenheimer altaar is gesloten toestand: Johannes de Doper, Maria Magdalena, Johannes de Evangelist en Maria de moeder van Jezus.

We beginnen met 3 kwartier euritmie, gevolgd door 3 kwartier gesprek met waarnemen en oefenen.

Het is mooi om te ervaren hoe je met een groep mensen samen tot een intense beleving 'op weg naar Pasen' kunt komen.

Mijn broer

2008-02-09T13:35:00.000+01:00

Morgen wordt mijn oudste (maar jongere) broer Peter 51 jaar. Peter heeft een eigen website die ik van harte aanbeveel: The Screen Magnifiers Home.

Geen kritiek zonder vuile handen.

2008-02-09T13:10:00.000+01:00

Vandaag in Trouw een artikel over de grenzen van de medische technologie. De Schrijver heeft het over de mensen die medische technologie afwijzen en kritiek hebben met schone handen. Genetische manipulatie, bij een embryo al kunnen vaststellen dat er sprake zal zijn van zeer zware handicaps etc. En daarnaast natuurlijk de orgaantransplanties, de pacemaker etc.

In het artikel wordt betoogd dat mens en techniek al vanaf het begin met elkaar zijn verbonden. Ook zij die tegen genetische manipulatie of andere ingrepen zijn, gebruiken zelf technologie. Velen van het zijn zelf ingeënt. Het gaat hier dus meestal niet om afwijzen van techniek op zich, maar op verschil van opvatting over de grenzen van technologisch ingrijpen in de mens.

De auteur van het artikel in Trouw onderschrijft het besef van grenzen maar wil anderzijds volledige vrijheid in het 'doordenken' van bepaalde wegen. Dit is filosofisch evident. maar blijkbaar niet voor iedereen. Om een grens te kunnen bepalen moet je over die grens heen een oordeel kunnen vormen. Om dat oordeel te kunnen vormen moet je waarnemingen hebben, dus de resultaten van gecontroleerde experimenten.

Mijn stelling is dat iedereen die overal nee op zegt maar moet afzien van kritiek op zij die wel hun handen vuil willen maken.

Dat geldt niet alleen op het gebied van medische technologie maar op elk gebied van het leven.

Pas op hè manneke! Ik ben geen voorstander van het kan, dus mag of moet het. Maar wel: onderzoek alle opties en behoudt na een weloverwogen afweging het bruikbare.

Een gelovig of spiritueel mens zal nog andere aspecten bij de oordeelsvorming willen betrekken. Ik ben zelf zowel katholiek als antroposoof (en nog heel veel meer, maar dat doet er nu even niet toe). Tegelijkertijd ben ik groot voorstander van de EN-EN benadering. Bekijk het van alle kanten en wees vooral pragmatisch.

Stel je gelooft in reïncarnatie en dat een Ik-wezen leeft in de nog jonge embryo. Nu heeft de specialist ontdekt dat het ongeboren kind zeer ernstige afwijkingen heeft. Zodanig dat een menswaardig (wie bepaalt dat) leven uitgesloten is. De vraag is dan houdt je schone handen en laat je het kind geboren worden waarna het na enkele dagen of weken van hartverscheurend lijden zal overlijden. Of maak je vuile handen en besluit je om dit ongeboren leven vroegtijdig te laten beëindigen?

Wie vanuit zijn geloof of andere overtuiging direct zegt dat je niet mag ingrijpen, is in mijn ogen hard op weg om hele vuile handen te krijgen. Namelijk de vuile handen van iemand die met opzet een ander na ondraaglijk lijden een zekere snelle dood injaagt.

De exclusieve OF-OF houding leidt altijd tot pijn, verdriet, lijden, scheiden en oorlog. De EN-EN houding is geen garantie voor succes maar geeft in elk geval de harmonie en het samenleven een kans.

Veterdiploma

2008-02-06T17:48:00.000+01:00

In deze tijd van diploma-inflatie is het goed om het aloude veterdiploma opnieuw te gaan waarderen.

Wat zou een mens moeten als hij niet zelf zijn veters kan strikken.

Heeft u nooit een veterdiploma ontvangen dan kunt u de schade inhalen:
Veterdiploma maken.

Aswoensdag

2008-02-06T17:18:00.000+01:00

Vandaag is het aswoensdag. Als kind ging ik dan 's ochtends voordat de school begon in de kerk een askruisje halen. Dat kruisje moest je laten staan want in de klas werd je daarop gecontroleerd. Na de lol van het carnaval, die altijd langs mij heen ging, begon nu de vasten, die ook langs mij heen ging want we aten thuis geen snoep.

Soms mis ik die fysieke aspecten van het geloof wel. Zoals ook te communie gaan aan een communiebank met je handen onder een mooi gebordeerd communiekleed.

Handen

2008-01-26T09:53:00.001+01:00

Het noodzakelijk verschil

2008-01-26T09:23:00.000+01:00

Dinsdag werd ik gegrepen door een virus dat de wandeling van het centraal station in Amsterdam naar mijn werk, niet meer dan 15 minuten, op een marathon laat lijken.

Vandaag gaat het wat beter. Gelukkig maar, want ik ben geen mens om niets te doen.

Vandaag in Trouw een artikel van Lodewijk Dros 'kwetsen is heel bijbels' waarin hij tegen Doekle Terpstra en consorten betoogt dat Jesaja, Paulus en Jezus verbaal flink konden uithalen.

Dat is nu het mooie van onze samenleving dat meneer A zegt 'we gaan naar links', en meneer B zegt we 'gaan naar rechts en jij hebt er niets van begrepen'. Het zijn wel vaak meneren die dat zeggen.

Ik begreep al jong dat verschillen noodzakelijk zijn voor het leven. Zo ben ik om te beginnen ter wereld gekomen dankzij het man/vrouw verschil. Tijdelijk ongelovig geworden dankzij het Vaticaans Concilie en weer gelovig geworden dankzij enkel actieve atheïsten die mij wat al te fundamentalistisch bezig waren.

Later ging ik naar de HBS en was blij dat niet iedereen dat kon (dat was het voor mij niet moeilijk genoeg) of wilde (dan was het voor mij niet interessant genoeg).

Nog later later bleek dat niet alle jongens vielen op hetzelfde meisje en niet alles meisjes vielen op dezelfde jongen. 'Op elk potje past een dekseltje' hoorde ik in de toen nog niet gemobiliseerde wandelgangen. Leve ook hier het verschil.

Nog later bleken nog veel meer weldadige verschillen. Weet u dat 99% van de bezoekers aan de kennemerduinen neervalt mij de eerste de beste horeca gelegenheid of zwemwater. Leve het verschil want nu kan ik rustig wandelen.

Verschillen zijn niet altijd leuk of aardig en soms heel bedreigend. Als je dat zo voelt moet je dat vooral zeggen. Als je vindt dat iemand achterlijk is als hij of zij anno 2008 nog steeds vindt dat vrouwen minderwaardig zijn aan de man. Wel, wees kwetsend. Ga bij Jezus in de leer.

Het nieuwe testament is best aardig. Ook voor ongelovigen, juist voor ongelovigen en oud-gelovigen. Je moet dan wel door de dikke romeinse stoflaag heen kunnen kijken.

Heel moeilijk is dat niet. Zoek maar eens de plaatsen op waarin Jezus de vloer aanveegt met 'personen' die menen op een voetstuk te staan. Mensen die denken dat ze een hotemetoot zijn.

Vormsel

2008-01-21T16:28:00.000+01:00

Voorbije zaterdag was de sterfdag van mijn vader die op 19 januari 2003 onverwacht is overleden. Samen met ons moeder was ik naar de H. Mis van 17:00 gegaan omdat tijdens die mis ook de naam van Toon Verhoeven genoemd zou worden bij de intenties.

Het was een lange zit van 17:00 - 19:40 uur. Dit had te maken met het sacrament van het vormsel dat 36 kinderen ontvingen.

Er was door de ouders en anderen veel werk van gemaakt. Een jongerenkoor zong eigentijdse liedjes. Ik zag aan de kinderen en hun ouders dat het een gewichtig moment was.

Mooi om te zien hoe de bisschop op een knie ging zitten toen hij het sacrament toediende aan een meisje in een rolstoel.

Mag je kritiek hebben als zoveel mensen zo overduidelijk hun best hebben gedaan?

Het was voor mij als voorstelling een geslaagde bijeenkomst. Als religieus ritueel was het soms tenenkrommend.

Zie ook Katholiek Nederland.

De oude koffiemolen

2008-01-11T23:58:00.000+01:00

Koffiemalen deed ons moeder met de koffiemolen. En wij mochten ook draaien en draaien en draaien.

Plechtige communie

2008-01-11T23:56:00.001+01:00

In de 6de klas van de lagere school deed je plechtige communie zoals deze jongeman in 1911.

Eerste communie bruidje

2008-01-11T23:52:00.000+01:00

Bij de eerste heilige communie waren de meisjes 'bruidjes'.

Mijn eerste computer

2008-01-11T23:42:00.000+01:00

Mijn eerste computer. Een Commodore Pet met (aanvankelijk) 8KB geheugen. Ja u leest het goed: 8096 bytes. Later samen met een kennis uitgebreid naar liefst 32KB. Gegevens werden opgeslagen op een aangesloten cassette-recorder en programmeren deed je in Commodore Basic. Het was met 3750 gulden de duurste computer die ik ooit heb gekocht.

Putven in de bossen van mijn jeugd

2008-01-11T23:35:00.001+01:00

Als kind ging ik met mijn vader en broertjes en zusjes naar Putven in de Chaamse bossen. Op de fiets heen. Boterhammen mee. Zwemmen in het water. Op de fiets terug. De kleinste bij onze pa achterop de fiets.

Computer humor

2008-01-11T23:25:00.001+01:00

Prent van Cees Robben

2008-01-11T23:19:00.000+01:00

Vroeger bekeek in het 'Nieuwsblad van het Zuiden' met genoegen de prenten van Cees Robben.

Maakt mij niets uit

2008-01-11T16:41:00.000+01:00

Ik hoor met enige regelmaat iemand zeggen: 'het maakt mij niets uit'. Of het nu gaat om waar de vakantie heengaat, wie het land gaat regeren, wat er gegeten wordt, welk onderwerp behandeld moet worden, en ga zo maar door.

Het kan makkelijk lijken wanneer in een groep van 10 mensen er 8 zijn die zeggen: 'maakt mij niets uit'. De ervaring leert echter dat er maar weinig mensen zijn wie het daadwerkelijk 'niets uit maakt'.

Liever heb ik dan ook dat mensen wel duidelijk hun overtuiging, keuze, oordeel en noem maar op, uitspreken. Dat geeft de mogelijkheid tot echt in gesprek komen en een gedeelde keuze die waarschijnlijk meer mensen bevredigt.

Het hebben van een duidelijke voorkeur sluit nog niet uit dat je uiteindelijk de keuze van een groep respecteert.

Ik heb ook geleerd dat zij die zwijgen meestal niet toestemmen maar zich nu afzijdig willen houden en straks zonodig passief weerstand zullen bieden.

Het maakt mij dus 'wel wat uit' dat iemand tegen mij of een groep zegt: 'maakt mij niets uit'.

De veerman en de monnik

2008-01-06T12:58:00.000+01:00

Dit verhaal is niet van mijzelf. Ik heb het overgenomen van:
Zinnige verhalen

Er waren eens twee broers, zonen van een veerman. Als kind al voeren zij met hun vader heen en weer over de rivier, wanneer hij voorbijgangers overzette. De betaling was maar karig: één stuiver per persoon. Het werk was eentonig en weinig geestverheffend: dus besloot de oudste om meer diepgang aan zijn leven te gaan geven. Hij verliet het huisje aan de rivier, zijn ouders en broer en het veerbootje en trad in, in een boeddhistisch monnikenklooster.

Na vele jaren van meditatie en zoeken naar het hogere en naar de verborgen krachten in de menselijke geest, gebeurde het dat hij op reis moest naar een ander klooster en onderweg het ouderlijk huis passeerde. Hij klopte aan en na veel hartelijke omhelzingen en vreugdetranen vertelde men elkaar hoe ieders leven tot nu toe verlopen was. Na enige tijd nam de monnik weer afscheid en na alle goede wensen over en weer liepen beide broers naar het veerbootje, de een om over te zetten, de ander om overgezet te worden. De broer-veerman vroeg aan de broer-monnik: "Wat heb je nu eigenlijk in de afgelopen zeven jaar in dat klooster geleerd?"

"Ik zal het je laten zien," zei de monnik, en hij daalde af naar de oever van de rivier; over het water liep hij naar de overkant, zwaaide daar nog eenmaal vaarwel en verdween tussen de bomen.

"Dan is, wat hij in die zeven jaar in dat klooster geleerd heeft, precies één dubbeltje waard," zei de veerman en ging weer tevreden aan zijn arbeid.

Hebben of zijn

2008-01-06T12:08:00.000+01:00

Onlangs hadden we de overburen te eten. Mijn overbuurman heeft een groot deel van zijn leven, als kind en later als arts, doorgebracht in Afrika en is nu in opleiding tot psychiater.

De vraag kwam aan de orde of we een lichaan zijn of een lichaam hebben. Volgens mijn buurman heeft Descartes veel schade aangericht in het westen, waardoor wij geneigd zijn tot het laatste: we hebben een lichaam.

In het grootste deel van de wereld 'zijn mensen een lichaam'. Dit vraagt ook om een andere benadering van een 'geestelijke' aandoening. Mijn buurman werkt nu al veel met Turkse en Marokkaanse patiënten en wil dat straks, na afronding van zijn opleiding, ook voortzetten.

Ik herken in de opvatting van mijn buurman die van Spinoza: denken en uitgebreidheid zijn de enige 2 voor ons kenbare oneindige attributen van God. Voor de atheisten onder de lezers: de God van Spinoza is geen antropomorf wezen maar een concept.

Zelf ervaar ik het zo: ik kan over mijn lichaam nadenken alsof het iets is los van mijn geest. Tegelijkertijd merk ik dat de toestand van mijn lichaam een grote invloed heeft op de aard en de kwaliteit van mijn denken.

Dat wil zeggen: ik kan lichaam en geest onderscheiden maar heb ze nog nooit gescheiden kunnen beleven. In die zin volg ik de ervaring van Spinoza zoals hij deze in zijn Ethica heeft beschreven.

Is er leven na de dood. Volgens mijn buurman niet. Ik heb de overtuiging van wel. Maar weten doe ik het ook niet.

Het moge duidelijk zijn: als ik een lichaam 'ben', dan kan er geen leven na de dood zijn. Ofwel is dat leven na de dood zodanig dat 'ik' het niet meer echt ben. Dat is het standpunt van zowel Boeddha als Spinoza. Het zou in elk geval verklaren waarom wij weinig of niets van onze doden vernemen.

Ik begon met: zijn wij een lichaam of hebben we een lichaam?

Je kunt met net zoveel recht vragen: zijn wij een geest of hebben wij een geest?

Nu wisten de oude Grieken al dat de zijnsvraag niet gesteld mag worden. Je mag hem wel stellen maar het levert nooit iets op.

Wij kunnen als mens de aanwezigheid, de werking en de mogelijke samenhang van 'iets' benoemen. Maar wat iets 'is' kunnen we principieel niet weten.

Bestaat God? Heeft Jezus echt geleeft? Is Christus uit de dood opgestaan? Heeft Mohammed werkelijk het woord van God opgeschreven in de Koran. Het zijn allemaal zinnige vragen waar echter geen (definitief) antwoord op mogelijk is.

Tot mijn 40-ste 'was' ik voornamelijk longen. Met bijna dagelijkse ademnood wordt je vanzelf 'longen'. Nu met goed werkende medicijnen 'heb' ik voornamelijk longen.

Mijn uitspraak is een 'ervaringsuitspraak'. Ervaringen zijn zowel van lichamelijke als geestelijke aard. Lichamelijk en geestelijk te verstaan als 2 attributen van 1 essentie.

De uitspraak: 'Ik geloof in God, de almachtige Vader, schepper van hemel en aarde', is het voorbeel van een geestelijk ervaringsuitspraak.

Als kind riepen wij al terug: 'schelden doet geen zeer. Alles wat je zegt ben je zelf'. Dat geldt niet alleen voor schelden, maar voor elke uitspraak. En dat geldt zowel voor de uitspraken aan de borreltafel als die van de wetenschapper. Het zijn allemaal uitspraken van ervaring. Zeker is er gradueel verschil maar geen essentieel verschil.

Vandaag is het Driekoningen. Drie wijzen uit het oosten bezochten (aldus Mattheus) de pas geboren Jezus. Zij brachten mee: goud, wierook en mirre. Volgens sommige onderzoekers moet het zijn: balsem, wierook en mirre. Het arabisch woord voor goud en balsen wordt identiek geschreven: 'dhb'. Balsem past beter in het rijtje. Dit past ook beter in het rijtje. Het zijn dan alle plantaardige producten van toch aanzienlijke waarde (in die tijd).

Toch heb ik ooit een voordracht gehoord over goud, wierook en mirre en hun betekenis in relatie tot Christus. Wat is dan de betekenis van het verhaal over het goud als het in werkelijkheid 'balsem' was.

Ik kom nu op waar het mij werkelijk om gaat: wij vertellen verhalen op basis van onze ervaringen. Waarbij ik een geloof of opvatting ook beschouw als ervaring.

Wie gelooft in een leven na de dood vertelt verhalen over dat leven. Wie gelooft in het belang van logistiek vertelt verhalen over logistiek.

Het verhaal heeft op ons een bijzondere uitwerking. We geloven erin terwijl het vertelt wordt. Het kan ons hart verwarmen en onze moed doen opvlammen. Tegelijkertijd weten we dat het 'maar' een verhaal is. We hebben verhalen nodig.

Maar laten we onze verhalen en die van de andersdenkenden niet houden voor de 'waarheid'.

Verhalen helpen ons om uit de spagaat van hebben of zijn te komen. In die zin zijn wetenschappelijke theorieëen ook verhalen. Niet helemaal onwaar. Vaak werkelijk in de zin van werkzaam, maar toch altijd voorlopig en beperkt.

Zijn of niet zijn. Dat is de vraag. Is dat wel zo? Ik denk dat alle filosofische uitspraken prikkels zijn om een verhaal te vertellen. Hecht aan de uitspraak zelf niet te veel waarde.

Wat doet het er toe of iemand zich gelovig on ongelovig noemt. Waar het op aankomt is het verhaal dat wij vertellen en ervaren met ons leven.

Taal en Teken boek

2008-01-04T16:04:00.000+01:00

Ik heb een PDF-bestand gemaakt van al mijn blogs tot nu toe.

Je kunt dit E-book downloaden.

Lof der verscheidenheid

2007-12-30T10:41:00.000+01:00

Mensen en volkeren zijn verschillend. En mensen en volkeren zijn gelijkwaardig maar niet gelijk. Dat geldt in het klein in gezinnen en buurten en in het groot tussen landen, volkeren en werelddelen.

Deze verscheidenheid is zo essentieel dat iedereen die aan de verscheidenheid een einde wil maken tot de ontdekking komt dat dit slechts met geweld mogelijk is.

Verscheidenheid wordt pas dan een probleem wanneer het leidt tot isolatie. De houding die zegt: ik ben niet alleen anders dan jij, ik ben ook beter. Mijn manier van zijn is de enige ware en ik bestrijd iedereen die anders is.

De lof der verscheidenheid eindigt waar de onverdraagzaamheid begint. Dit geldt niet alleen tussen mensen maar ook tussen mens en aarde. Dat geldt ook voor de mens en zijn zieleleven. Wanneer ik niet verdraag dat ik ook zelf verscheiden in mij zelf ben en krampachtig streef naar eenheid dat gaat het mis.

Het "mens ken u zelf" gaat ook hier op. Let wel: je hoeft jezelf niet te veranderen, enkel te kennen.

Als iemand kritiek heeft op mij dan ervaar ik dat als een lof der verscheidenheid. De ander merkt dat ik anders ben.

Waarom is het zo vaak zo moeilijk voor mensen om de lof der verscheidenheid te zingen? Omdat zij zich zo blind staren op de verscheidenheid dat zij niet zien dat de ander voor 99% hetzelfde is als zij zelf.

De een kan zich uitbundig gedragen, en je kunt vergeten dat diezelfde mens op andere momenten zich heel ingetogen gedraagt. Dat geldt ook voor volkeren.

Daarom werkt de lof der verscheidenheid enkel wanneer wij daarmee ook de overeenkomst bezingen.

Ik merk dat het moeilijk is om onder woorden te brengen wat ik precies bedoel.

Er wordt wel eens gesproken over het grijze gebied tussen goed en kwaad, tussen kunst en kitsch. Maar is dit grijze gebied niet juist het gebied waar mensen elkaar en zichzelf leren kennen? Moeten we niet spreken van het kleurrijke gebied?

Conflicten onstaan wanneer mensen en volkeren geen bandbreedte meer hebben maar denken in dualiteiten: wij zijn goed en iedereen die niet is als wij is kwaad.

Iets tolereren of aanvaarden betekent nog niet dat je het er mee eens bent of dat het jouw wijze is. Je schept een bandbreedte, een ruimte waarin kleur mag zijn.

Daarom is het ook de opdracht van iedereen die tegenover de ander staat om naast het recht doen aan de verschillen ook samen de gemeenschappelijke ruimte te verzorgen.

Kerstmis

2007-12-23T12:22:00.000+01:00

Zonder woorden.

Koningen

Herders

De vlucht

New Age

2007-12-23T11:13:00.000+01:00

Wie vandaag de supermarkt van de spiritualiteit betreedt of op zoek is naar een methode om zijn leven koers te geven, die verdwaalt gemakkelijk in het overvloedige aanbod van meesters, goeroes en zij die zich als zodanig aanprijzen.

Neem Eckart Tolle. Hij schreef na een sprong in zijn ontwikkeling het boek 'De kracht van het nu'. Het duurde even voor het boek werd opgemerkt, maar ook in Nederland zijn er zo'n 150,000 exemplaren van verkocht.

Ik heb het boek niet gelezen, wel een aantal interviews met de auteur die gingen over de kern van het boek.

Kort samengevat: wij denken te veel. Wij verbinden ons te sterk met onze mentale (vaak negatieve) concepten over verleden en toekomst. Ons ego is ook zo'n concept. Volgens Tolle ben je gelukkiger als je minder denkt en meer in het nu leeft.

Voor Eckart Tolle werkt dit. Zoals de meeste methoden werken voor wie het geen methode is maar iets wat hen overkomt. In een eerdere blog schreef ik al dat er geen methoden bestaan, maar dat de verleiding daartoe altijd groot blijft.

Ik onderschrijf dat ons denken vaak vormen aanneemt die niet goed voor ons zijn. Zeker is het zinvol om veel aandacht te hebben voor het nu (of is het NU?).

Maar, maar, maar. Wees op uw hoede voor mensen die u aanraden minder te gaan denken, u minder bezig te houden met het verleden of de toekomst. Wees op uw hoede voor mensen die beweren dat het ego een illusie is waar je maar beter afstand van kunt doen.

In de woorden van Jezus:

Gij zult de Heer uw God beminnen met heel uw hart, met heel uw ziel en heel uw verstand. Dit is het voornaamste en eerste gebod. Het tweede is even belangrijk: U moet uw naasten beminnen als uzelf. Deze twee geboden zijn de hoofdzaak van heel de wet en de Profeten.

Kijk daar kan ik wat mee. Mij wordt gevraag om al mijn vermogens in te zetten. Niet stoppen met denken, maar er op los denken, en leren van mijn eigen denken en dat van anderen. Het gaat niet om het opgeven van denken, voelen of willen maar om het harmoniseren van onze zielekrachten.

En harmoniseren is niet makkelijk. Gaat gepaard met pijn en teleurstelling. Er lijkt vaak nauwelijks vooruitgang. Maar we hebben geen keus.

In elke religie, levensovertuiging en lering zit (vaak) wel iets goeds. Tegelijkertijd zijn ze allemaak schadelijk wanneer je ze kritiekloos gaat toepassen op en in je eigen leven.

Leven we in een nieuwe tijd, in een 'New Age'? Wie zijn geschiedenis kent beseft maar al te goed dat door de tijden heen mensen hebben gedacht in een 'New Age' te leven. Dat bleek altijd 'ten dele' waar te zijn.

In onze tijd beleven we zowel 'vooruitgang' als 'achteruitgang'. En dat is altijd zo geweest. Om problemen op te lossen heb je denken nodig en daarnaast natuurlijk middelen, ervaring, specialistische kennis en de bereidheid tot het brengen van offers.

Jezus wist maar al te goed hoe groot de verleiding van de eenzijdigheid is. Hij riep op om al je vermogens in te zetten. Hij gebruikt ook de woorden liefhebben en beminnen. Voor mij heeft een natuurwetenschapper die met eindeloos geduld een methode ontwikkelt om een chemisch proces minder vervuilend te maken, de aarde meer lief dan iemand die voortdurend zijn liefde voor de aarde bezingt maar verder geen vuile handen wil maken.

Een mooi gevoel zonder de wijsheid en de kracht van het denken, ontaard. En wat is ontaarden anders dan ont-aarden, dus jezelf isoleren van 'de Aarde'.

Daarom: loop achter niemand aan, behalve achter de tamboer-maître van de drumband. En dan nog alleen als deze laatste in functie is.

In mijn jeugd zag ik Henk van der Heijden als tamboer-maître voor zijn drumband uit door de straten van Gilze lopen. Allemaal in pak, en allemaal achter Henk aan. Kijk bij zo'n drumband moet je wel achter iemand aanlopen anders is het geen 'band' meer.

Brabant blijft mooi

2007-12-22T23:04:00.000+01:00

Het is mooi als je een zus hebt die foto's maakt. Dan kun je, ook als je zelf het moment verslapen hebt, toch anderen laten delen in de kunst van moeder natuur.

De schoonheid van Brabant.

2007-12-22T17:41:00.000+01:00

De natuur kan adembenemend mooi zijn. Deze ochtend was ik buiten en zag de witte natuur. Helaas had ik mijn fototoestel niet bij en wist ik dat de batterijen niet opgeladen waren. Tegen de tijd dat ze opgeladen zouden zijn zou de dooi zijn werk al gedaan hebben. Jammer dus.

Maar, grote verassing!

Vandaag ontving ik van mijn jongste zus de volgende foto's. Ik wil deze graag met u delen.

De droom van Jozef

2007-12-22T10:30:00.000+01:00

Jozef was een rechtschapen man uit het Joodse volk omstreeks het begin van onze jaartelling. Hij kreeg een droom dat zijn verloofde Maria zwanger was van de Heilige Geest en dat hij haar tot vrouw moest nemen. Aldus geschiedde door Jozef.

Jozef was een wakkere man. Hij kreeg een droom dat het leven van zijn pasgeboren zoon gevaar liep. Herodes wilde alle kinderen onder de 2 jaar laten vermoorden. Jozef werd gevraagd om met Maria en Jezus te vluchten naar Egypte en daar te wachten op een teken om terug te keren. Aldus geschiedde door Jozef.

Jozes was een geduldige man. Hij kreeg in Egypte een droom dat het gevaar geweken was en dat zij naar huis terug konden keren. Aldus geschiedde door Jozef.

Jozef was een pragmatische man. Kort voor ze bij Bethlehem waren kreeg hij een droom dat het niet veilig was in Bethlehem omdat de zoon van Herodes nu op de troon zat. Hem werd gevraagd uit te wijken naar Nazareth. Aldus geschiedde door Jozef.

Toen kreeg Jozef een andere droom, de grootste droom die een mens ooit kan krijgen. Hij droomde wakend/slapend en slapend/wakend dat hij zijn zoon alle liefde zou geven die in hem was en zijn zoon alles zou leren wat deze maar nodig had om de zware taak die op hem wachtte te kunnen volbrengen.

Het was jaren later en Jozef was al gestorven. Zijn zoon Jezus had de Christus in zicht opgenomen en trok door het land om het evangelie van de liefde bij alle mensen te brengen.

Jezus sprak vol liefde over zijn hemelse Vader. Maar in de wijze waarop hij sprak horen wij nog de liefde die hij van zijn aardse (pleeg)vader Jozef heeft gekregen.

En daarom denk ik bij mijn dagelijks Onze Vader, ook altijd aan Jozef.

2007-12-16T11:36:00.000+01:00

Gisteren schreef ik over het willen benoemen van pijnpunten waar mensen in eenzelfde ruimte moeten samenleven. Dat is nodig in het klein en in het groot. Het niet willen benoemen van pijnpunten bewerkstelligt vaak een isolement en scheiding van bevolkingsgroepen en afzonderlijke mensen.

Dat wat ons onderscheidt en van daaruit ons niet zelden ook scheidt is echter niet het hele verhaal.

We kunnen onze verscheidenheid ook delen, ons overschot delen, ons verdriet en onze zorg delen. Delen is veel moeilijker dan scheiden en isoleren.

Als ik de ruimte (fysiek, cultureel of geestelijk) wil delen met de andere Ander dan moet ik leren om te gaan met het soms en aanvankelijk ook onaanvaardbare anderszijn van die Ander of andere groep.

Ik stuit daarbij op een grens waarvan ik niet weet of deze goed of slecht is, maar een grens die ik wel scherp ervaar. Dat is: ik wil en kan niet delen met iemand die blijvend en consequent niet wil delen.

De eerste beweging is interesse voor het anders zijn van de Ander. Wanneer echter die ander zijn Anderszijn beschouwt als de enige ware vorm van zijn, en bij herhaling in woord en daad op zachte of harde wijze duidelijk maakt niet te willen delen, dan, ja dan wend ik mij af.

Ik wend mij niet snel af en zal lang, soms tot in het absurde moeite blijven doen, maar de grens is er.

In het samenleven van mensen wordt vaak reikhalzend uitgezien naar een gebaar van de ander, een teken van loskomen uit de onwrikbaarheid.

Wie gelovig leeft en anderen die dit niet op dezelfde manier doen benoemt als 'ongelovigen', 'slecht', of 'duivels', overschreidt voor mij deze grens.

Ook de mens die zegt dat hij de enige ware overtuiging heeft overschreidt een grens waar voorbij delen niet meer mogelijk is.

Waar het geloof of ander overtuiging op de eerste plaats komt en de ontmoeting met de andere Ander op de tweede plaats, daar verdwijnt de ruimte om te delen.

Waar geen ruimte is voor kritiek, ook pijnlijke kritiek, daar verdwijnt de ruimte om te delen, sterker, daar verdwijnt alle ruimte.

Waar mensen generaliseren, waardoor er geen ruimte meer blijft voor de concrete mens, daan overscheiden zij een grens.

Delen is ook willen en durven delen in het eigen en elkaars onvermogen. Toenadering is niet alleen maar mooi en vreugdevol maar ook gevaarlijk en soms angstig.

In mijn kindertijd werd er over protestanten gesproken alsof het om een ander soort van mensen ging. Uiteraard een laagstaande en verwerpelijke soort die zich hadden afgekeerd van het ware katholieke geloof. Dat nodigt niet uit tot delen. Ik stel mij voor dat het in veel andere geloven en overtuigingen (ook socialisten, communisten etc) op dezelfde manier gaat.

Delen is ook kunnen en willen relativeren. Ik bestudeer de teksten van Rudolf Steiner en ben lid van de antroposische vereniging maar beschouw mijzelf niet als antroposoof. Ik ben katholiek gedoopt maar beschouw mijzelf niet als katholiek. Ik ben geboren in Nederland maar beschouw mij niet als nederlander.

Ik maar onderscheid tussen iets zijn en je ergens mee verbonden voelen. Ik voel mij verbonden met nederland, de katholieke kerk en met de antroposofische beweging (om er maar een paar te noemen), maar ik BEN dat NIET. Ik kan namelijk niet delen wat ik ben.

Een mens is alleen maar mens in het delen. Niet in het geven, niet in het ontvangen, niet in het isolement. Enkel in het delen is de mens echt, waar, zuiver en vrij.

Nu kent dit delen net zovele vormen als mensen vermogen. Het is niet enkel beperkt tot het woord. Wie zijn tuin laat bloeien en zijn vermogens deelt met de vermogens van de natuur leeft ook in de ruimte van het delen.

Delen zonder kritiek is niet mogelijk. Delen zonder kritiek komt al snel in de sfeer van het geven van spiegeltjes en kraaltjes. Delen is EN ruimte laten voor het andere van de Ander, EN de Ander oproepen tot zijn verantwoordelijkheid.

Eerlijk zullen we samen delen. Dat is geen eenrichtingsverkeer maar een gezamenlijke beweging. In die zin is delen ook nooit voltooid, maar een voortdurende beweging naar en uit een gedeelde ruimte.

Leiderschap

2007-12-15T11:24:00.000+01:00

Vandaag in Trouw een stukje over een PVV kamerlid die een motie wilde indienen waarbij de kabinetsleden werden opgeroepen om hun eigen kinderen naar een multiculturele (lees zwarte) school te sturen. Immers, aldus het PVV kamerlid: 'Als je zegt dat de Nederlanders in de multiculturele samenleving moeten leven dan moet je zelf het voorbeeld geven'.

Het weerwoord uit de kamer is hier dat politiek niet gaat over het prive-leven van kamer- of kabinetsleden. Pechtholt heeft donderdag toegegeven dat hij in een lastig parket zit omdat hij in de discussie over de dubbele paspoorten de Hongaarse echtgenote van Wilders ter sprake had gebracht. En zich daarmee op een glad vlak had begeven.

Het PVV kamerlid heeft ongelijk als het gaat om het prive-leven van kabinetsleden. Dat gaat ons niets aan. Hij heeft wel gelijk met wat hij waarschijnlijk wil laten zien: de hypocriete houding van politiek en kabinet. Ofwel: het een roepen omdat dit politiek correct wordt geacht en het andere doen.

Wanneer een partij voortdurend de vinger op de zere plek legt dan wordt zo'n partij gemakshalve neergezet als 'haatzaaiers'. Het valt mij op dat er bijna nooit echt op Wilders wordt ingegaan. Nu overdrijft hij altijd maar heeft meestal wel een punt. Een zeer punt dat de meesten ongevallig is, maar toch een punt.

Voor alle duidelijkheid: ik ben geen PVV-sympathisant of stemmer en zal dat ook nooit worden. Maar ik vind het dom om net te doen alsof we in Nederland geen probleem hebben met de culturele verschillen.

In mijn kindertijd speelde ik regelmatig met Raymond, zoon van een KNIL-militair. Bruin van kleur. Het hele gezin sprak accentloos nederlands en had hun eigen keuken behouden. Raymond werd in de klas nooit als buitenlander beschouwd. Er woonde ook een 'Duitser' in de buurt. Ze hadden geen kinderen. De 'Duitser' sprak met een zwaar accent en bemoeide zich weinig met de buurt. De 'Duitser' is altijd een buitenlander, een vreemdeling 'die verdwaald is zeker' gebleven.

Wilders heef ongelijk als hij tekeergaat tegen de Islam. Hij heeft wel gelijk dat we een probleem hebben als mensen vanuit een omgeving waar de tijd heeft stil gestaan (en dat staat los van de Islam), naar hier komen en hier blijven leven als in hun geboortestreek. Dat geeft serieuze problemen.

Gastvrijheid houdt op waar de gast zelf geen moeite doet.

Het valt ons altijd op dat wanneer we naar 'De laatste show' op de belgische televisie kijken, de 'buitenlandse' gasten die daar verschijnen, altijd perfect nederlands spreken (ongeacht hun kleur).

In Nederland is dat meestal niet zo. Daar spreekt iemand die al 30 jaar in Nederland woont vaak nog met een zwaar accent. Voor de een mag dat veelkleurig zijn. Het is tegelijkertijd ook een (wellicht onbedoeld) signaal van: 'ik doe voor jullie geen moeite'.

In mijn vorige baan bij een Amerikaanse multinational was er een boek met daarin voor elk land een beschrijving van allerlei gebruiken waar je als gast rekening mee moest houden. Het bedrijf verwachtte van je dat als je naar zo'n land ging je daar ook daadwerkelijk rekening mee hielt en niet als een lomperik op allerlei tenen ging staan.

En daar heeft de PVV wel een punt. Zoals ook een aantal feministen een punt hadden toe ze zeiden: 'We gaan niet omwille van welke cultuur of godsdienst dan ook, de tijd 50 jaar terugzetten'.

Het nut van contemplatie

2007-12-08T09:00:00.000+01:00

Sprekend over de film 'in grote stilte', die gaat over het leven van de monniken in 'La Grande Chartreuse' hoorde ik iemand zeggen: 'zij laten zich voeden door anderen en doen zelf niets voor de samenleving'.

Nog slechts 100 jaar geleden was deze houding ondenkbaar. Het was voor iedereen duidelijk dat er in het dagelijks leven iets miste en dat het noodzakelijk was dat zij die zich geroepen wisten dat ontbrekende verzorgden voor de hele mensheid.

Wat ontbrak er dan? Toen en ook nu. Het besef voor alles wat zonder tijd en zonder ruimtelijke dimensie is. De verbinding met het onzichtbare. Velen kennen hun geschiedenis slecht. Zij menen dat zoals wij nu leven voor altijd zal zijn.

Tegen mijn kinderen zeg ik wel eens verzuchtend: 'het lijkt wel of nog maar weinig mensen het rekenen van de lagere school beheersen'. Dat is dan meestal een reaktie op de zoveelste situatie waar in de politiek of het bedrijfsleven een simpel rekensommetje niet gemaakt kan worden.

Dat simpele rekensommetje kun je ook maken waar het gaat om de bodemschatten van de aarde en het tempo waarin wij die bodemschatten er doorheen jagen. Eerst was dit een minderheid van de wereldbevolking. Inmiddels een meerderheid. En of het nu over 50 of over 100 jaar op is doet er in feite niet toe. In het licht van de eeuwigheid is dat een slechts een moment.

Dat wil zeggen dat onze achterkleinkinderen met lege handen zullen staan. En waar vinden zij dan de moed, het voorbeeld en de inspiratie om zich te bekeren (dus letterlijk: anders te gaan leven)?

Op de enige plek waar je dat, zoals steeds in de geschiedenis, nog kunt vinden: bij die kleine groep van contemplatieven die vaak tegen de tijdsstroom in, de essentie van het menszijn bewaren voor de mensheid.

Geluk ligt op straat

2007-12-01T09:15:00.000+01:00

In de Amerikaanse grondwet is opgenomen het recht om naar 'geluk' te streven. Op zich begrijp ik dat wel en van mij hoeft dat recht er zeker niet uit, maar ik vraag mij af of je wel naar geluk kunt 'streven'.

Al in de Griekse Oudheid waren er rivaliserende bewegingen die beweerden te weten hoe je een goed leven moest leiden. En dit streven naar een 'goed' leven, in ethische zin, daar geloof ik wel in. Zelf heb ik op dit gebied nog het meest geleerd van Spinoza, via zijn boek 'De Ethica'.

Maar goed leven biedt geen garantie op geluk. Wel is het zo dat goed leven meer kans op geluk in zich draagt dan slecht leven.

Een huurmoordenaar kan een moment van intense voldoening beleven wanneer hij een opdracht met succes heeft uitgevoerd. Misschien voelt hij zichzelf wel gelukkig.

De geschiedenis leert ons dat als er al geluk is voor zij die slecht leven, dit geluk geen stand houdt omdat het geisoleerd is.

Wie veel wil zal nooit gelukkig zijn. Wie prestaties levert zal daar mogelijk een kortstondige piekervaring aan beleven maar dan moet je al weer door naar de volgende, nog betere prestatie, en dan nog beter, beter, beter.

Is er iets mis met beter willen presteren. Op zich niet, maar denk niet dat geluk langs die weg te bereiken is.

Velen, ook nu, ervaren geluk in het opgeven van het najagen van hun oude doelen, in het opgeven van (een deel van) hun bezit en invloed. Geluk begint met het loslaten van wat je eigenlijk toch nooit echt hebt bezeten en in het aanvaarden van hoe en wat je bent: een middelmatig mens die met vallen en opstaan het zo slecht nog niet doet.

De zon valt in de Leliegracht. Er komt een vrouw op een fiets voorbij. Voorop de fiets zit een meisje dat met haar vinger wijst en ondertussen flink tettert. Een beeld, zomaar op straat. Ik voel mij gelukkig. De wereld en de mensen zijn altijd en overal hetzelfde: samen onderweg. Met je vader, moeder, zoon, dochter, vriend, buurman. Samen onderweg met je medemens. Geen gezeur over ander geloof of ander politieke overtuiging. Geen gezeur over de generatiekloof. Gewoon samen op de fiets en dan maar zien wat er over de volgende brug te vinden is.

Het geluk ligt op straat, of op een bospad, of in de ogen van een medemens. Sta af en toe een stil met je benen, met je ogen, met je mond en met je hart.

Meizang

2007-11-24T11:56:00.000+01:00

Meizang
mei 1996

--------------------------------------------------------------------------------

2366.
De laatste zangen
in een lucht vol vragen
klinken in de ongekende tijd
voorbij de ruimte
die niet denkbaar is
tot de mens
die in zich zelf is
ongeboren nog
van de ongekende tijd
in verwachting
zijnde.

2367.
De eeuwige wolken
bewegen niet
als op de vleugels
van het ongekende
het weten rust
in niet vermoeden
met een zwijgen
spreekt de taal
in de mens
het denken
van zichzelf.

2368.
Weten van niet-weten
in rivieren stroomt het water
naar de bron
die uit de stromen is
van al het begin
in tijd en ruimte
die zijnde niet bestaan
dan in mijn gedachten
kabbelt knagend zoeken
waar is dat waar
en goed als leegte
vervuld van verte
te nabij om ver te zijn
is één,
in water.

2369.
Dromen groter
dan het water
zweven tussen sterren
in de kleine kinderhand
glanst een steen
die werd gevonden
waar nog plaats is
voor de dingen
verder
dan de speer
die nog ongeworpen is.

Dansen

2007-11-24T11:55:00.001+01:00

17 Dansen, 19 augustus 1995

Met de volgende stukjes wil ik laten zien hoe je op verschillende manieren de ritmische beweging van de dans tegenkomt. Mensen dansen op muziek. Ook om ons heen is er allerlei 'muziek', en die kunnen wij leren horen om er in de maat op te dansen.

Vlinders
Een vlinder fladdert
van bloem naar bloem
en een kleine jongen
die nog maar net kan lopen
hobbelt achter hem aan
met zijn beide handjes
als een evenwichtskunstenaar
omhooggeheven.
Er komt een wolk voor de zon
de vlinder blijft
met gesloten vleugels
roerloos zitten op een bloem
in het gras
en de kleine jongen volgt zijn voorbeeld.
Zijn geluierde kontje
zet zich stevig
naast de mooie vlinder
om deze te aaien.
Dan danst de vlinder weg.
Het kind is meer verbaasd
dan teleurgesteld
en ontdekt al weer
iets nieuws:
kriebelende grassprietjes.

Touwtje springen
Op straat spelen kinderen
met een touw
dat wordt rondgedraaid
met die woorden die
steeds weer herhaald
klinken in mijn oor:
een, twee, drie, een, twee, drie.
Een meisje staat klaar
om in te springen
en bij elke tel buigt haar
bovenlijf zich naar voren.
Een, twee, drie, een, twee, drie.
Je moet springen hoor!
zegt een van de twee draaisters.
Een, twee, drie, een, twee, drie.
Het buigende meisje
buigt nog wat sterker
en waagt dan de sprong.
Het touw is boven.
Het touw is onder
en zwiept en suist
wel honderdmaal...
dan spring het meisje uit.

Bakstenen
Bij ons in de buurt
wordt een huis gebouwd
van rode stenen
die in stapels klaarliggen
in de voortuin
waar de plantjes
een beetje verpieterd zijn.
Een man beklimt de ladder
zijn maat blijft onder staan.
Nu vangt het grote gooien aan.
Twee stenen vliegen nu naar boven
in een mooie hoge baan.
En op dit hoge punt gekomen
lijken zij wel stil te staan.
De man van boven
schuift zijn handen snel eronder
en legt de stenen rustig neer.
Daar komt het nieuwe paar al aan
klak-klak, hóp!
klinkt het keer op keer.

Wolken
Als ik op mijn rug lig
aan het strand
en kijk naar het blauw
hoog boven mij
dan komen de wolken
een voor een
het podium op
om samen te bewegen.
Soms zijn ze bij elkaar
dan valt dat tegen
ik wordt het aan mijn lijf gewaar
de zon blijft achterwege
ik ril
en trek een sweater aan
maar zie
een vriendelijk gebaar
en daar is weer het blauw
de wolken dansen uit elkaar.
Zo gaat hun spel de hele dag
ik volg hen met mijn kleren
aan, uit, aan, uit
en krijg haren vol met zand.

Voetballen
Deze ochtend stond ik
aan de rand van een groot veld
waar 22 kinderen in vrolijke kleren
heen en weer renden.
Soms schopte er een tegen een bal
die over het veld bewoog.
Ik zag rennen, vallen, stilstaan.
Veters raakten los, er klonk
een snerpend fluitje.
Dan hoorde ik gejoel.
Dat is vast een uitje
dacht ik
maar voelde nog geen tranen.
Botsing op het veld
een zere knie, een blauwe voet
de bal wordt weer omhooggetrapt
en rennen, hijgen, stilstaan
daar komt de keeper aan
goal!
Naast mij gaat iemand
uit zijn dak.
De pannen liggen los
en kletteren omlaag.
Dit is vast een uitje
dacht ik.

Tafeltennis
Op een mooie dag sta ik
aan een tafel
in de achtertuin
van een huis
in mijn geboortedorp
en zie
hoe aan de andere kant
een vrouw
met haar ene hand
een klein licht balletje opgooit
en dan met een plankje
in haar hand
er flink tegen slaat.
Ik maak een schijnbeweging
1-0 Jan, klinkt het.
Ik had het balletje
nog niet aangeraakt
een kwestie van effect.
Ik kom op grote achterstand
te staan
en heb van daar een wijdse blik
op dit spelende gebaar
van een vrouw die zegt
niet zo van dansen te houden
maar met deze TT-shuffle
mooie figuren maakt.

Jaargetijden
Als in de volle zomer
de volle kruinen van de bomen
een heerlijke diepe schaduw geven
zie ik de herfst die nader komt,
met ritselende bladeren
die op de grond cirkels draaien
in de wind
kale takken
die het voorjaar ruiken
ontluikend groen
en bloesem
ibn de dans van het jaar
waar alles naar de zon toe klimt
in het hoge warme licht
en later zich op aarde werpt
zoals vroeger op de radio
de ochtendgymnastiek
met "staat u allen klaar?"
en "omhoog, omlaag",
"omhoog, omlaag"
het hele jaar door
in de volle zomer.

Denken
Soms droom ik van
verre landen
van verse groentesoep
om van te watertanden
of lik
geheel naar eigen wijs
van een bolletje waterijs
ik denk
ik ga wat doen
maak kussens van katoen
of ruikers van violen
ik kom van teen op tander
in wervelende wals
of ook wel met een foxtrot
van hier tot Herenthals
en denk dan swingen bij mijzelf:
is denken nu een dans
of is dansen anders denken.

Voelen
Je ademt in
je ademt uit
je merkt het bij het spreken
in alles wat je doet
het ritme dat je leven lang
bepaalt hoe jij je voelt
of als je hart gaat bonzen
waar het even spannend wordt.
Het ritme van de adem
het ritme van het hart
zij dansen steeds weer samen
in een wonderlijke houding
van klop, klop wie is daar
als met een diepe zucht
het jongste geitje uit de klok klimt
en recht in moeders armen springt
terwijl buiten
de wind een ballonnetje
zo groot opblaast
dat het mandje van de bakker
er onder past
en 17 verse broden
op tijd worden bezorgd.

Willen
Je wilt het wel
je wilt het niet
wat je doet is wat je voedt
is het dansen wat wij willen
of worden wij geleid
door een onbekende partner
die met zijn glimmende
pas gepoetste schoenen
boven op onze tenen staat.
een, twee, drie, in de maat
zingt het kind van tante Kaat
dat later in Friesland
koning wil worden
in het kaatsen
waar je de bal kunt verwachten
terwijl je bukt
om de maat te nemen
van die glimmende schoenen
die jouw spiegelbeeld weerkaatsen.
Maar dat wil je wel
of niet soms.

Kaarten
Ik fiets door het bos
en zie aan een picknicktafel
vier mannen met een pet
rustig zitten met kaarten
in hun hand.
Er klinkt gelach wanneer
een van hen opstaat en
tegen een boom een plas gaat doen.
De boom waait zich even droog
en het spel wordt weer hervat.
Bij mooi weer zitten ze hier
elke dag deze vier.
Ze komen en gaan
met hun fietsen
die nu op de standaard naast elkaar staan.
Twee kilometer naar Chaam
lees ik op de paddestoel bij de vierde fiets
en neem nog een krentebol uit mijn rugzak.
Een eekhoorn die ik niet zie
klimt in het topje van de boom
om de haan te vragen
naar de heersende wind
en valt flauw van de stank
naar beneden
in het zachte mos.

Spreken
Met woorden kun je dingen zeggen
die niet kloppen
maar toch waar zijn.
Zo wordt iemand wel eens
een oen genoemd.
Dat klopt niet
maar is toch waar.
Oen was een beresterke Galliër
uit de Romeinse tijd.
Hij was om zijn gedukldig werk bekend.
De hele dag hamerde hij
op een grote steen
om deze tot gruis te verpulveren.
Dat gruis vermengde hij met leem
en maakte er stevige potten van
waar hij zachtjes
met zijn hamer tegen tikte
tot hij heel mooi
zijn naam kon horen
Oeenn, Oeenn!

Leren
Tijdens de biologieles
vertelde de leraar
over de voortplanting
alsof hij aardrijkskunde aan het geven was.
Over het direlandenpunt
en de heuvels van Zuid-Limburg
en de aardappelvelden in Groningen.
Wij gaan deze vakantie naar
de waddeneilanden
klonk er van achter uit de klas.
we huren daar elk jaar een huisje.
De poes van mijn oma
heeft zeven jongen
zei een lange slungel
op de eerste bank.
Toen ging de deur open
en gympie kwam vragen
om honkballers voor de sportmiddag.
Dat viel in goede aarde
waardoor de verwelkte stekjes
in de vensterbank
helemaal opfleurden
tot de bel ging.
Veel wijzer wordt je er niet van
zei het roestige schoolhek,
maar als ze met drie man sterk
boven op je gaan zitten,
dan weet je wat je waard bent.

Eigen wijs
In de winkelstraat
had zich een kring van mensen gevormd
om een oude man
uit een ver land
in vreemde kleurige kleren
die een traag liedje zong
en daarop langzaam danste.
Ik zou van mijn leven niet
zo te kijk gaan staan
hoorde ik een vrouw zeggen
tegen haar zekere buurvrouw.
De man was geheel zichzelf
en had nauwelijks oog voor zijn publiek.
De vrouw raakte steeds meer opgewonden.
die vent moesten ze van de straat houden
siste ze.
Moet je die kapotte schoenen zien.
De man danste nog één wijsje
en wandelde toen rustig verder.
De kring opende zich
om hem door te laten.
Wie stond er hier nu eigenlijk te kijk
vroeg ik mij af.

Leef tijd
Er stapte een meisje met een walkman
in de bus.
Af en toe zong ze hardop mee
en bewoog ritmisch haar schouders.
De twee dames voor mij
begrepen niets van de jeugd
eb hun house en discomuziek.
Dat was in mijn tijd heel anders
meenden zij
en keken met strenge blik
naar de jongedame tegenover hen.
Wij moesten om tien uur thuis zijn
en toen hield je elkaar nog vast
bij het dansen.
Weet je nog Mien?!
Mien wist het nog,
en ook van de toestanden
als je pas om half twaalf thuis kwam
en haar eerste jazz-plaat kocht.
Die 'rommel' werd in huis niet gedraaid.
Mien werd weer even jong
en zag tegenover zich gewoon
een meisje dat genoot
van de muziek
die ze zelf had gekozen.
Halte Weltevredenplein!
riep de chauffeur met nasale stem.

Vrienden
De vrienden zaten nog
tot ver na middernacht bij elkaar
om samen te zijn.
er werd wat gebuurt
en er werd wat gezwegen.
De kaas ging nog eens rond
en de bak met chips werd bijgevuld.
Wat gebeurd er met je
als je bij mensen bent
die elkaar graag mogen.
Het antwoord is even eenvoudig
als een glas water in de woestijn:
je wordt geheel je moooiste zelf.
Wie wil er nog iets drinken
klinkende glazen bij kaarslicht.
Velen zoeken op een hele
ingewikkelde en soms gevaarlijke manier
naar het allereenvoudigste
sprak de wijze kater
die juist door het katteluikje
naar binnen stapte
na een romantische wandeling
over het braakliggend bouwterrein
even verderop
en likte met zichtbaar genot
van zijn verse water
op het oude krakelé schoteltje.

Liefde
Hij was niet heel oud,
en ook niet heel jong.
Ik heb meer levenservaring dan jij,
zei hij.
Ik heb het allemaal al meegemaakt.
Ze hoeven mij
niets meer te vertellen.
Diezelfde middag zag ik
in de gang van het moderne bejaardenhuis
een verliefd stelletje lopen
samen zeker meer dan 150 jaar.
Met al hun levenservaring
waren ze heerlijk in de wolken
en een beetje onhandig met elkaar.
Een nieuw mens ontdekken
is tenslotte niet niks.
Hoewel ze al veel wisten van zichzelf
hadden ze elkaar veel te vragen
en te vertellen.
Ze maakten midden op de gang
een dansje.
Iedereen keek,
maar zij zagen niemand.
En niemand is ooit te oud
om te leren leven.
De man die alles al wist
kwam ik laatst tegen
in de speeltuin
terwijl hij een wijsje zong
voor een meisje van een jaar of drie.
Zijn ogen keken 10 jaar jonger.
Mijn kleindochter! zei hij.

Gebeden

2007-11-24T11:54:00.001+01:00

Gebeden
Hieronder vindt je enkele gebeden die in de loop van de jaren ontstonden. Ik vind gebed eigenlijk een veel te groot woord en spreek dan ook liever van gebedjes.

Ik voel mij geen dichter of schrijver. Zoals zovelen wil ik enkel het onuitspreekbare woorden geven en deze woorden delen met wie er open voor staat.

2378 - 28 september 2004.
Nooit zag ik je ogen, Jouw vriendelijk gezicht.
Nooit hoorde ik je stem, Jouw woord dat pijn verlicht.
Toch ben Jij die Ene, mijn Vriend die altijd wacht.
Die in mij dit Woord heeft thuisgebracht:
Jij bent mijn Weg, mijn Waarheid en mijn Levenskracht.

2374 - 9 november 1997.
Jij bent in mij gekomen,
Gekomen op mijn eerste dag.
Jij hebt in mij mijn pijn vernomen,
Lachte in mijn eerste lach.
Jij bent het Licht dat in mij baadt.
Jij bent mijn oog dat opengaat.
Jij hebt mij steeds weer aangenomen,
Jij, mijn God en toeverlaat
wil ik vragen om de woorden,
om de bloem geworden ogen,
om te kunnen blijven geven
aan de wind en aan de wolken
aan uw kind dat voor mij staat.
Jij bent het geven en vergeven,
de stroom die verder gaat.
Jij bent in mij gekomen
opdat ik Jou vertellen mag.

2372 - 9 november 1997.
Ik heb van U zo veel gekregen.
Het licht dat in mij waadt,
de milde, zachte zomerregen,
de sterren in mijn nachtgewaad.
Met U verlaat ik nu de oude wegen,
Zoek de mens die voor mij staat.
In geven voel ik U bewegen,
zingt een lied in mijn gelaat.

1915 - september 1992
Jij bent voedsel,
Jij bent woning,
Hoop van elke dag,
Van de bloem de eerste honing,
Van haar kind de eerste lach.

1767 - tot een gestorvene
Jij mens aan gene zijde,
in mijn diepste grond gedacht,
leidt mij naar de open weide,
waar een vriend mij blij verwacht.

1759 - tot Christus
Stralend leef Jij in mijn hart,
verwarmt de koude dagen,
maakt mij soms verward,
verlegen in mijn vragen.

1533 - maart 1992
Ik ben van U,
van U alleen,
in heel mijn kleine spreken,
gedragen door het water heen,
tot waar mijn hoofd kon breken.
In dagen nog een nacht te leen,
heb ik kort op U geleken,
was ik blad en glimmersteen.
Vol van licht kwam U ontsteken,
een laatste groet, zo ging U heen.
Juichend zie ik nu het teken,
het vers waarin ik ween
om wat zo zeer mij is gebleken:
ik ben van U,
van U alleen.

Overnachten

2007-11-24T11:53:00.001+01:00

De volgende twaalf gedichten ontstonden in de kersttijd.
Zoals Jozef en Maria een plek zochten om te overnachten, zo zoekt ook elk mens een beschutte plek waar de geboorte kan plaatsvinden. Jozef is de timmerman, hij kijkt om zich heen en is een maker. Maria luistert naar haar ziel en is draagster. In mijn leven en daarmee ook in mijn gedichten tracht ik beide houdingen te verenigen. Net als Jozef en Maria klop ik vaak vergeefs bij een herberg aan. Maar steeds is er ook ergens wel een stal waar ik mag overnachten. En eenmaal in die stal, had ik niet anders gewild.

Kerstmis 1994.

1.
Het hoge licht
dat in de ochtend
op de aarde ligt
kondigt elke tak
en elk blad
dat in de wintertijd
nog wachtte
op bericht:
het komen.

2.
Geesteslanden
maak mijn handen
mijn jonge schaal
in
zielebanden.

3.
De eerste nacht
dan komt
de ochtend
komt dan
met haar stralen
waken
over witgerijpte daken
die rijzen
en dalen
het kind onthalen
in de steden
de eerste nacht.

4.
Droom verloren
zwerf nabij
het droge zand
een ezeltje
ademt
draagt een vuur
van blauw verlangen
naar Egypteland
jouw zangen.

5.
van de hoge nacht
stroomt over
de mens
en wacht die nacht
op een gebaar
geschonken kracht
de slaap ontheven
groent tover
uit de aarde
de aarde
van die nacht.

6.
Ontloken roos
van broze tederheid
ontvouw
altoos
wordt uitgebreid
in geuren
in liefde
ingewijd.

7.
Een ster
alleen gelaten
zoeker
in de zwarte nacht
het blaten
het balken
het loeien
om het kind
de gave
van mensgeworden
pracht
in elk woord
een klankstralende
ster.

8.
Herders
hoor
het licht vernomen
nu stil
mijn gnomenspiegelbeeld
wordt wakker
grotten en spelonken
geopend geborgen
omhullende dragen
kom vragen
de akker
het tweede gezicht
en groet
groet uw kind
het kribbelicht.

9.
Zie in de kleur
jouw wordende wezen
van bloesem
de geur
dat groen
wil genezen
en drink
in jouw adem
mijn stem
nu welsprekend
haar woorden
hij tekent
akkoorden
hij
in jou

10.
Stil mijn ogen
vuur
van mijn handen
de lange tocht
en wij ontwaken
naar vermogen
in uw ogen
om de knoppen
aan de takken
lichtgebogen
winterbos.

11.
Klokken luiden
ingeboren
zeg mij toren
hoge wachter
in de nacht
zo lang tevoren
toegebracht
waar kan ik
mag ik horen
horend duiden
wat klokken
klokken luiden.

12.
In de polder
brak het ijs
een wak
toen vliegend
door de hemel brak
een zwaan
een vuur ontstak
dat was gedoofd
in elke tak
maar vonkt nu
vlammend warmt nu
alle dagen.

Ameland

2007-11-24T11:51:00.000+01:00

1.
Bij eb vallen de wadden droog,
Nemen wij van haar bezit.
Doch weldra wordt het water hoog,
En moet gaan slapen wie niet ziet.

2.
Bij nacht was plots de hemel helder,
Zong mijn oog een sterrenlied,
Voor vogels in de natte kwelder,
En de maan die in mij ziedt.

3.
Boven mij een draaiend licht,
Dat zee en land gelijk bewaakt.
De torenwachter doet zijn plicht,
En ziet hoe wind de golven maakt.

4.
De duinen kaal en sterk,
Weten zich uit vloed gevormd.
Drempel zijn is steeds hun werk,
Opdat de mens niet wordt bestormd.

5.
Schapen in het vlakke land,
blauw en zuiver licht omhuld.
Een kleine toren aan de rand,
Een mens geheel vervuld.

6.
Door paarden wordt de boot getrokken,
Die redding brengt in woeste zee.
Want in de nacht blijft immer lokken,
Het rif voorbij de laatste tree.

7.
Hier heerst vol kracht de kilte,
De wind die ijzig snijdt.
Dan hoor ik zacht de stilte,
Het eiland in mijn hand gewijd.

8.
Duizend vogels op een vlakke plaat,
Voeden zich uit drogend nat.
Hun klank die in de ruimte gaat,
Is het leven dat ik at.

9.
Reeën op een hellend pad,
Waar de zilte lucht nog glinstert,
In het koele morgenlicht,
Om de mens die nader trad.

10.
Hoe vruchtbaar is de nacht,
Als de stilte is gebleken,
De opengaande kracht,
Die drempels kan verbreken.

11.
Ik zie het land uit oude tijden,
De zee die bruisend in mij wacht,
Het zaad in winteraarde weiden,
Als een kind dat zomers lacht.

12.
Op een boot heb ik verlaten,
Het eiland van de nacht,
Dat in haar blauw gewaad,
Vruchtbaar in mij wacht.

Fotografisch

2007-11-24T11:50:00.000+01:00

Pasen 1995

In een kamer
een tafel
vier stoelen op het pad
gele verre bloemen
voorbij het eerste raam
en wiegen in de wind en regen
aan de overkant op straat.
Een kamer kom je steeds weer tegen.

2.
Geen geluid dat ik hoorde
Geen kleur die ik zag
Geen stof die ik voelde
Ik wist waar ik lag
Met mijn ogen gesloten
mijn lippen verzegeld
mijn handen ontkracht.

3.
We gingen onder de poort
en nog meer poorten
die boven ons verheven waren
we gingen onverstoord en onverhoord
verloren allen onze haren
Voorbij de poort
zijn wij vermoord
Omdat wij ...
echte mensen waren.

4.
Tweede paaasdag
regendag om op te staan
het licht is al vooruitgeijld
hongerig als altijd
naar wat ondergronds ging
en verzet bood
waarvan niemand weet
of ooit zal horen
tot het beeld wordt uitgeveild.

5.
Seinen in de nacht
tekens die wij niet meer horen
geroffel en kreten
palen in bevroren grond
barakken van zwervend hout
op elke hoek een toren
met een man
die kijkt en niets ziet
van de treinen in de nacht
en denkt aan de soep
die thuis op hem wacht
en nooit gegeten zal worden
en nooit geweten zal worden
zingt de wind op volle kracht
liedjes fluitend
langs het prikkeldraad
van de lendeloze nacht.

6.
Mooie wolken
mooie blauwe lucht
mooie bloemen
mooie vogels
mooie mensen
mooie zucht

7.
Wat fluit en geen naam heeft
zingt de bossen vol zang
nu de heide weer opleeft
in oeroude drang
vanuit de aarde omhoog streeft
naar zon op de wang.

8.
Ze huppelt bij de grote mensen
vraagt en krijgt
vergeet haar wensen
zwijgt

9.
Nog onzeker bij het lopen
de blik gericht op fruit
de ogen lachend open
stapt dan ferm vooruit.

10.
Alles lacht
maakt licht en vrij
vrij ademend leven
nu in mij.

11.
Languit liggen
op het zand
gaan drogen
het beeld
in mijn ogen
golven water
aan mijn voeten
golven licht
aan mijn handen
golven zon
golven.

12.
Boten varen uit
vakantie gaat mee
aan boord in kajuit
golven op zee
proberen.

13.
Hoge poort
gesloten
moet omkeren
hek ook gesloten
moet omleren
hemel overgoten
natte kleren.

14.
Tempel in aanbouw
slopers in aantocht
winters zo koud
verre landen
dichtbij dit alles.

15.
Werken
mannen en vrouwen
op akkers tezamen
valt regen op koren
valt licht op de mouwen
gaan drogen in schoven
en plechtig beloven
een kind te verwekken
met zomerse namen
als vrucht van hun
werken.

16.
Kleur nog meer
op water blinkend
de zon verzinkend
in zee verdrinkend
vogel jouw veer
op het eiland gevonden
gebracht door het veer
het eiland verbonden
nog meer
kleur.

17.
Dans regen vogel
de lucht nu uit jou
de ruimte, jouw zingen
de aarde, mijn vrouw
wil tijd, wil,
wil leven
en vliegen
nog even.

18.
Kind met handschoenen
in de kou op weg
langs paden met bloemen
en boven de wolken
zweven adelaars
hun cirkels rond de zon.

19.
Vrouw met smalle schouders
ziet in de verte
over de velden van haar jeugd
en de toren van het kerkje
omringd door een valk
in zomervlucht.

20.
Voorbijgaande fietsers
langs een stil kanaal
in heideland
vogels op zondagochtend
frisse wind met grijs
een vlieger van gekleurd papier
het spiegelgladde water
in de luwte van de dam
geen bomen
geen huizen
alleen wiel op zand
en snuivende adem.

21.
Stille vennen
in dennenbos
een maandagochtend
jagers op pad
fietsen tegen bomen
blaffende honden
een zanddreef met hek
man op lege bank
pijp in de mond
pet op het hoofd
wolken van rook
tijd om te gaan
de stilte voorbij.

22.
Speelplein met hekken
en kinderen met hekken
kleren versleten
schoenen vergeten
een zoemer vergaat
dringt tot de straat
de voddenman roept
deuren gesloten
de tijd die nu dringt.

23.
Asfaltstilte
en brand in de zon
auto's en bermen
strakblauwe lucht
vliegtuigen zweven
het laatste gerucht
valt stil.

24.
Tijd is ontsnapt
in de ruimte verloren
bejaardenhuis in aanbouw
naast vervallen school
gesloten speelveld
naast verdreven akkers
een ploeg met een koolmees
woensdagmiddag
en de rondweg is leeg
iedereen uitgelopen
om de tijd te zoeken
en te doden.

25.
Feest in het dorp
mensen op straat
mensen in huis
wachten op de stoep
luidsprekers aan lantaarnpaal
muziek in de straat
auto's passeren
het eerste schot.

26.
Oranje vlag
oranje dag
fanfare om de hoek
rood, wit en blauw
wilhelmus zingen
tuinen met bloemen
korte broeken en blote benen
limonade
ook oranje.

Vlaamse miniaturen 8

2007-11-24T11:49:00.001+01:00

71.
Het einde van de hooimaand
wordt hier nog echt gevierd
met danken en met zingen
tot ver na middernacht.
Het is de hoogte van de zomer.
De herfst die al wacht
in de vochtige plekken van het bos
heeft een paddestoel gebracht
op het kronkelige pad
waarlangs meneer pastoor
nog dagelijks breviert
en de beminde gelovigen
goedmoedig de zeden maant.

72.
En 's avonds was er bal
op d'open plek in 't bos,
de mensen kwamen toe,
en dansten er op los,
de vogels bleven zwijgen,
de ruimte kreeg een blos,
beweging overal
van gnomen in het mos,
tijd om te gaan slapen,
de vormen worden bros.

73.
Twee kleuters op een wip.
De een zet af en roept:
"en ik en ik en ik!",
de ander dan herhaalt:
"en ik en ik en ik!",
een wederkerig spel
in woorden nu vertaald.

74.
Oude wagons uit de jaren dertig
met kussens waar je helemaal in wegzakt
worden door een stoomloc langzaam
door het Krekenland getrokken.
Het land trekt aan ons voorbij,
en wij aan het land,
en aan de mensen die naar hun achtertuin lopen
om naar ons te kijken en te zwaaien.
Wat eenmaal in de week gebeurt blijft biijzonder.
Aan een kant houden we de ramen dicht
om de zwarte rook niet binnen te krijgen.
De vuurhaard gloeit rood in zwart.
Je hoort de stoom sissend ontsnappen
uit de dubbelwerkende cylinders
en bij elke overweg komen we nagenoeg tot stilstand.
Het hoort er allemaal bij,
net als de zaadpluizen die komen binnenwaaien,
en de zakdoek om de hals van de machinist.

75.
Gisteravond was het bal
op de open plek in het eikenbos.
Mijn zoon van vijf heeft er tot middernacht gedanst
en is snel in slaap gevallen,
nadat hij ons eerst met zijn zaklantaarn
naar de tent had geloodst.
Youth for light,
en ik haal de inklapbare picknicktafel naar binnen.
Slechts vier sterren kunnen deze nacht
met hun licht door de sluier komen.
Maar vier moet voldoende zijn.

76.
Op zondagochtend tilt hij de kilo's op zijn sportfiets.
In gestaag tempo, in een glimmend sportbroekje.
Dat kleedt zo mooi af.

77.
Met mijn fietstassen vol boodschappen
rijdt ik langs het café dat in het groot reclame maakt
voor het biermerk Jupiler.
Men moet dat laatste uitspreken op zijn frans,
daar men anders niet het huwelijk
tussen dat bier en dat café bemerkt.
Het feestende pasgetrouwde paar
had juist pauze genomen
en rookte samen in de deuropening een cigarette.
Men kon zien dat zij het warm hadden in hun mooie kleren.
Het was zo windstil dat de rook om hun hoofd bleef hangen.
Ik zette nog even aan op de trappers,
anders zou het kuipje margarine leeglopen
voor ik terug was bij de tent,
en besefte
dat ontspanning een kwestie is van de juiste inspanning.

79.
Op de grens van zon en schaduw
vliegt een vlinder mij voorbij.
Twee bruingevlekte vleugels
van fijngeweven zij,
spoeden zich door vlammend vuur
dat onzichtbaar zienderogen
tekens in de ruimte wijdt.

80.
Elke vorm kan de ziel in beweging brengen
en de wijsheid doen voelen van wat gewild wordt.
Zij keek met open ogen naar de velden in het zomerlicht.
Maar haar hart was dicht
en kon niet meer bewegen
tot bij haar blote voeten
een kleine blauwe bloem
haar aandacht wist te vangen.
Ze werd blauw, rond en vloeiend
en de velden rijk en levend.

81.
De wind ademde door het beschaduwde gras
dat zacht en vochtig in beweging kwam
als de pels van een slapende wolf
die zich overgeeft
aan de luie warmte
van de middagfee.

83.
Mijn oog viel op een zin in een oud boek
dat langs de waterkant wachtte
nieuw gezien te worden:
"zalig de zachtmoedigen".
Terwijl ik het stromende water van de beek
tussen de vingers van mijn hand liet spelen
peilde ik de moed die nodig was
om zacht te zijn
en het water gaf haar diepte prijs
in de dans van een kleine vis
om het rustende blad van een lelie
lang voor het boek bij de mens kwam.

83.
Libellen die als kleine helikopters
over het avondgras scheren met wendingen
die voor het oog nog juist te volgen zijn,
veranderen de ruimte die door de vlinders
in de middag was toebereid met vurige zorg,
in lichtende beweging
welke zich voor het hart samenvoegt
tot een rustende gestalte
die hoog boven de toppen
van de windstille eiken
langzaam ontwaakt
als de reus van de avond
die deze dag zijn donderende hamer thuisliet,
en nu zijn machtige handen heeft samengevouwen
voor een gebed
dat in de aarde wordt gehoord
tot de eerste sterren in de ruimte
van de zomernacht stralen.

Vlaamse miniaturen 7

2007-11-24T11:48:00.001+01:00

61.
Het kleine kerkje was al oud,
het nieuwe paar ervoor nog jong.
Zij waren met elkaar getrouwd,
terwijl het volk voor hen zong.
Ik zat te dromen bij een beuk
en kon dit alles heel goed zien.
Ik hield het geldstuk in mijn hand.
Het had beslist twee zijden.
Er is, zoals je weet het beeld
van alles voor elkaar te zijn.
Maar weet dat achter elk beeld
de plaats is van het teken.
De koets met paarden kwam nu voor
en mijn ogen gingen open.
Ik riep de grote vogel toe
hen mijn geheim te denken:
dat trouwen samengaat met trouw zijn,
maar meer nog met vertrouwen schenken.

62.
Wie een mens enkel voor zichzelf wil houden
zal hem verliezen.

63.
Ware liefde is de weg naar de Vader.
De Vader vraagt niet hoe wij gekomen zijn,
maar is blij met onze komst.
Oordeel daarom niet de liefdeweg van je naaste,
doch blijf zelf getrouw voortgaan op jouw eigen weg.

64.
De Zoon schonk eindeloos vertrouwen in de zwakke mens.
De zwakke mens voelde zich groeien in deze vriendschap,
en werd sterk.

65.
Afgunst verduistert de ziel.
Vertrouwen verlicht de ziel.
In alle tijden was er afgunst
op het land, het huis,
de vermogens en de vriendschappen van de ander.
De Zoon kwam en zei:
Heb je naaste lief als je zelf.
Vertrouw hem het land toe.
Vertrouw hem het huis toe.
Vertrouw hem de vermogens toe.
En vertrouw hem de vrienden toe
alsof jij hem was.

66.
Uit de stroom der tijden
traden wil, wijsheid, beweging en vorm uit de Vader
en schonken vol vertrouwen in de Zoon, de Geest aan de mens,
opdat de mens zou liefhebben en verlossen,
en licht zou brengen waar duisternis was.

67.
Als een mens ons kwetst
zijn we gewond
en zoeken de afzondering.
In de afzondering is de duisternis
waarin de Zoon ons roept
naar het licht van de ander
en de wond geneest
in de verzoening.

68.
De weg naar de Vader
is als een tocht door een berglandschap.
Dan weer staan we op een bergtop
en voelen ons sterk met wijdse blik,
dan weer verdwalen we in een bos.

69.
Er is niets zo gevaarlijk als de overtuiging
dat men de waarheid heeft
en haar behoedster is.
Het is veiliger
naar de waarheid te blijven zoeken
en het zoeken van de ander vrij te laten.

70.
De geuren van het bos dat nog nat is
omspelen de voet van de verste boom
en aarzelen de weide te betreden
wanneer in de blinkende sloot
de zoekende beweging
van een eenzame vis
de zilveren spiegel doet rimpelen
in deinende cirkels
welke zich groot maken en
in de weelderige begroei∩ng
een waternymf storen
bij haar vlijtige werk
van steeds weer ander vormen aan te nemen
welke de geuren welgevallig zijn
en de schoonheid van het leven
mogen bezingen in wederkerig
schijnen en verschijnen
in het oog
dat vol verwondering
ziet met het hart van het bos
dat nog nat is en geurt.

Vlaamse miniaturen 6

2007-11-24T11:47:00.002+01:00

51.
Waar het leven in de ruimte treedt
welt er water uit de bronnen
een oude Pipercub vliegt over
het eerste konijn meldt zich
op de grens van bos en weide.
Waar het lot wordt klaargesmeed
groeit er klaver in het gras
waarover stap voor stap
een kind de eerste schreden zet
waar het leven in de ruimte treedt.

52.
Een oude man uit Kluizen,
zogezegd een Kluizenaar,
sprak van de oude sluizen
met een jonge molenaar
die wieken voelde suizen
langs zijn wit geworden haar,
tot door de lucht de pluizen
met een vederlicht gebaar
hun beider aandacht deed verhuizen
naar de oosterse bazaar.

53.
Akkers vol met goudblond vlas
wijs en stil is Krekenland
de dorpjes zijn nog bij zichzelf
gebleven rond een grote kerk
met beelden van voorbije tijd
zo dicht benaderd door de grens
van hun oorspronkelijk verband.

54.
Er stond een schip naast de kerk
dat ooit de binnenwateren bevoer
dat nu klaar is met zijn werk
en in het kortgeknipte gras
op klauterende kinderen ligt te wachten
die juichend en met veel bravour
de oude tijd tot leven brachten.

55.
Veertien staties in een kerk,
verbeelding van de lijdensweg.
Mijn zoon van vijf wil weten
wat die man toch heeft gedaan
dat hij niet langer meer mag leven.
Waarom die spijkers in zijn hand,
dat doet toch zeker heel veel pijn
als het kruis wordt opgeheven.
"Als we terug zijn bij de tent
wil ik Christus aan het kruis gaan tekenen,
zou je denken dat dat helpt pap?"
Natuurlijk helpt dat Steyn.
Alle goede aandacht helpt.
En we staken nog een kaarsje op
aan 10 franc het stuk.

56.
Zo wisselend als het landschap
zijn soms de stemmingen van de ziel
wanneer de stad op haar schouders klimt
en van een uitzicht wil genieten
dat in de bocht van de rivier
was uitgespaard voor de verre reiziger
op zijn pelgrimstocht.

57.
Een oud station aan de rand van de stad,
door liefhebbers tot leven gewekt
droomt van de voorbije tijd
waar stoom nog nieuw was
en mannen in zwarte uniformen
hun koninkrijk bestuurden:
tweemaal daags over het smalspoor
van Maldegem naar Eeklo
en terug.

58.
Laag vliegen de jagers over
het sluimerende stille land
een haas, verstijfd met lange oren
voelt de wilde woeste brand
waaruit de leegte is geboren
uit de hemelsferen spreken
met een daverende knal.
Het is slechts povere tover.
Dan rijdt een boer gier uit over zijn akker.

59.
De dag dat de regen kwam
en de kinderen in de tent verbleven
groeide ruimte rond de stam
waar het spel was opgeheven.
Het tiktikte op het tentdoek
dat voor omhulling was gemaakt.
De kruin in de hoogte heeft gezien,
het water van wolken ontvangen
aangeraakt en doorgegeven.
"Wie heeft de gum?", wordt er gevraagd.

60.
Markt op het plein in een dorp
dat deze nacht geslapen had.
Er is zo vroeg al heel veel volk
gekomen op het koperspad,
te kijken naar de mooie waar
en vooral ook naar elkaar.
De lucht blijft even nog wat wit
als in de boomhut in het bos
de kinderen hun dagelijkse spel
met elkaar gaan spelen.

Vlaamse miniaturen 5

2007-11-24T11:47:00.001+01:00

41.
Verwijlen langs de bosrand
waar akkers in de warmte trillen
een stille beek traag verderstroomt
wijl in de struiken vlinders spelen
die steeds weer naar het zonlicht willen
dat in het bos nog heel beschroomd
de elfen naar de bloemen droomt.

42.
Soms val ik over een zin als deze:
"Liefde, die haar oorzaak vindt in de eigenschappen
van het geliefde wezen, die in het zintuiglijk leven
aan de dag treden, blijft verre van de luciferische inslag".
En als ik erover nadenk en opsta, val ik er weer over.

43.
Hoog kruint de eik
boven de zandbak van de kinderen
als wachter voor het bos
dat deze zomer wil verhinderen
de uittocht naar het elfenrijk.

44.
De vlinder schrijft in dansend licht:
"Het is een dwaas die meent dat hij de ander kent;
nog groter dwaas die meent dat nooit te zullen leren".
Dan poetst een wolk het uit.

45.
Mijn zoon ging kroonkurken vragen.
Bij de bar werd een hele doos "blekskes" voor hem uitgestort.
"Dan kan hij thuis laten zien
wat zijne pa allemaal gedronken heeft",
meent een van de gasten.
Ik heb nooit geweten dat er zoveel waters waren.
De nymfen zijn onrustig vandaag.
Het water van de beek is vervuild.

46.
We passeerden een schoonheidssalon
die ISIS heette.
Met de mogelijkheid van snel bruin te worden.
Buiten het dorp staat boven het veld een leeuwerik.
De ruimte van zijn zang is vol leven
dat de aren doet rijpen
en het land geurt naar de volle zomer.

47.
In de schaduw van een boom
geeft een jonge vrouw haar kind de borst.
Opa en oma kijken toe.
Een ouder broertje, peuter nog,
zoekt naar iets lekkers in de hoge tas.
Ongekleed en zonder schaamte
verblijven zij daar op het gras.
Waar de ruimte buigt tot koepel
bloeit de tijd in het geweten
dat met groot gemak
de dromen torst
waarvan wij onbevangen eten.

48.
Wolken als witte vegen
op het blauwe doek gestreken
passeren aan mijn oog.
De avondschilder;
en elke dag een nieuw doek
vol veranderende vormen
door vogels bezongen.

49.
Jarig in de zomer,
de tent al vroeg versierd,
liedjes in de slaapzak,
negen is een mooi getal,
je hebt ze allemaal ontmoet,
de hele schare engelkoren,
brengt de jarige een groet,
tot in de kern van haar ziel,
de mensenwonde openbloedt.

50.
Mijn zoon schatert van plezier
wanneer hij met grote snelheid
door het water wordt getrokken.
Het zonlicht weerkaatst
in de opspattende druppels
die zich weldra weer
met het water verenen.

Vlaamse miniaturen 4

2007-11-24T11:46:00.001+01:00

31.
Onze zoon van vijf
was van Robin Hood vertelt,
nu draagt hij gans de dag een boog,
en weet zich vogelvrij,
in dit zelfgezocht bedrijf,
waar hij de regels heeft gesteld
wijl ik de afwas droog.

32.
Het licht breidt zich uit
over de wateren
keert om in zichzelf
en spiegelt een wijle
tot de vissen naar boven komen
en het blad op hun ruggen dragen
een witte bloem opent zich
in de dans van een late elf.

33.
Hangend over de rand van een beekje
tuurt de visser in het water
naar de zilveren schaal daar diep benee
deze voor zijn netten ongrijpbare
danst in de golven van de nacht
aan de oever drinkt een ree
de eerste sterren van de nacht.

34.
Ra heeft grote kracht vandaag
en allen werpen zich ter aarde
Gedachten stromen nog heel traag,
In deze verte wuiven palmen
Naar de koeltoren van de energiecentrale
Het land viert feest vandaag
omdat het 165 jaar geleden loskwam
Het zijn de wolken die nu talmen
omdat het gras nog vol van dauw is,
en de lucifers in een emmer zijn gevallen
waar drank verkoeling zocht.

35.
Op de fiets naar Sleidinge
om brood te halen
met mijn zoon achterop
we zingen een lied
dat hij heeft geleerd
het lied is lang en de weg is kort
we stoppen even bij een bord
nieuw asfalt is nog zwart.

36.
Wie uit het dal het bos betreedt
laat zich door de dieren leiden
tot hij de goede weg weer weet
naar de hooggelegen weiden
waar fonkelende sterrenpracht
en zicht op kleine dorpen,
de donkere nacht laat spreken
met de stil geworden ziel
over de toppen van de bergen
en een laatste steile klim
tegen ijs en scherpe rotsen
naar de tempel bovenop
waar de eeuwige vuren branden
en de ziel al werd verwacht
met wat zij van de aarde
als offerspijs heeft meegebracht
uit liefde voor de oude Vader
en zijn mensgeworden Zoon.

Van de lange tocht bekomen
tot in de botten opgewarmd
ontstaat verlangen naar de dalen
en de dorpen van de mensen
waar de ochtend zonder dralen
zich tot ruimtekracht verbreedt.

37.
In de donkere nacht der zinnen
ben ik alleen op weg gegaan
langs de rijk begroeide velden
door het donkere dierenbos
over de hooggelegen weiden
tegen de immer steile rotsen
naar de kristallijne vuren
waar de wilskracht wordt gesmeed.

38.
In Sleidinge bij de kerk
heel dicht bij de vrijdagmarkt
is een houten kruis geplaatst
met daaraan een man genageld
die neerziet op twee mensen
wier ogen licht weerkaatst
naar de bedrijvige passanten
met hun nerveuze aardse wensen
en hulp vraagt bij zijn werk.

39.
Het is de kracht van het woord
om het gewone te beschrijven
en te verheffen tot de geest;
om wat in de ruimte is gescheiden
vol met leven te verbinden
en de stroom der tijden
tot een tempel om te vormen
die lichtend in de ruimte staat.

40.
Er zat onweer in de lucht vandaag
toen Lucie en Arie van de laatste wacht
over de wegen huiswaarts keerden
in hun fonkelnieuwe wagen
met onder de rode motorkap
de kracht van honderdvijftig paarden
die het gnomenvolk zozeer bezeerde
dat overal de bossen sterven
en heel het land een parking wordt
met rode wagens op zwart asfalt.

Vlaamse miniaturen 3

2007-11-24T11:45:00.000+01:00

21.
Er worden weinig brieven nog geschreven
zo merk ik elk jaar
als mij voor de tent een envelop
wordt aangereikt
als was het een kostbare zeldzaamheid.
Schatten zijn deze bevroren gedachten
in de lezer weer fris opgewekt.
Van ver zendt een vriendin haar groet,
een nieuwe wending in haar leven
die mij langs spoor en weg bereikt.
De letter is niet dood
als zij vrijmoedig wordt geschreven
en in des lezers hart
tot beelden wordt geweven.

22.
Ik merk het bij het denken
bij het spreken van de taal:
hier willen woorden anders
naar de engel van de ruimte
vanuit beweging wijsheid schenken
in vormen die zichzelf bestaan.
Vis, die in de heldere beek zich keert.

23.
Het is hier over de grens
dat je anders moet spreken
om een mens te ontmoeten
anders moet kijken
om het land te begroeten.
Het is hier dat ik meeneem
het diepste vermogen
van vorm te veranderen
en wijd te meanderen
in het land waar je doorstroomt
naar gloedvolle ogen
die licht uit de verte
het water doen wijken.

24.
Vierentwintig, stond in het Boek,
was het getal der oudsten.
Vierentwintig uren telt de dag;
één drager voor elk uur,
dat mag,
dat kan ik goed begrijpen.

25.
Het is in de avond
dat aan de hemel ballonnen verschijnen
en zich traag aan de wind bewegen
een korte vlam waarin zij stijgen
juist alsof ze naar de hemel gaan
gewicht dat hen omlaag doet neigen
voorkomt dat zij in blinde waan
voorbij de blauwe grens verdwijnen

26.
Hier in het vlakke Vlaamse land
verschijnt elk gevoel van mededogen
wanneer de rustige kracht van deze eiken
mij doet zien hoe elke hand
die mij raakte en deed wankelen
vanuit de licht geworden nacht
langzaam groeit tot een verbond
dat mijn leven zal verrijken

27.
Avondrood tekent vormen in de lucht.
Boven mij tekent de kruin een prent.
Een koe beloeit de stilte.
Van vier zijden laten klokken weten:
tien uur in de avond
is het teken dat ik zend.

28.
Langs de rand van het bos
gaan mijn voeten voort
terwijl ik stap voor stap
de drempel van de geestelijke wereld overdenk,
langzaam gaat het beeld bewegen,
de vlakke akker wordt een berg
mijn pad een kronkelweg
die in de nacht naar boven leidt
In elke bocht zijn vergezichten
op het dal beneden mij.
Ik herken nu de patronen,
laat langzaam de illusie los.
De avond is vroeg vandaag
Zij wijst de weg tot schenken.

29.
Als in het bad de kinderen spelen
en spetters water om je oren slaan
Als de ijsjesman geweest is,
en de zon het hoogst gaat staan.
Dan breekt het licht in wijze stralen
om de randen van het blad
dat neerziet op het kind
dat aan haar takken schommelt.

30.
Ik was dit jaar kamperen
en achter mij
werd heen en weer gesproken
als een schommel
waarop een kind de benen strekt
de rug kromt
en zo beweging wekt
een spel dat gans de tijd verdrijft.

Vlaamse miniaturen 2

2007-11-24T11:44:00.000+01:00

11.
Maria met kind achter glas in een muur
van een huis langs een snelweg
honderd kilometer het uur
zo lijkt vanuit de wagen
de wereld te bewegen
met beide handen aan het stuur
en rechts van jou de wachter.
Pas op daar is een drempel!
De weg is opgehoogd
voor wie daar al te snel
Maria wil passeren.

12.
Wij hadden onze tent opgezet
tegenover de grote watervergaarbekkens
nabij het kleine dorp Kluizen
waar wij elke dag ons brood bekwamen
een half uur gaans of daaromtrent.
Vers brood verlangt een vlotte tred.

13.
Als de hemel zich spiegelt
in het water tussen het gras
en vogels en druppels
verwondering zijn,
verandert de lucht in
een tijdeloos teken.
Twee takken beroeren
het rijpend gewas.

14.
Langs het oude stationnetje
wacht één enkel spoor.
De bordjes zijn verweerd,
het loket voorgoed gesloten.
Tien over het uur
dan komt de diesel voor
en mag je naar Gent gaan
met de trein.
Tien over het uur;
ja, dat moet voldoende zijn.

15.
In een der zalen van het Gravensteen
de oude burcht der Vlaamse graven
hoorde ik de klank van een grote harp
de ruimte vullen naar het scheen
met tijd die uit de oude steen
tevoorschijn kwam om zich te laven
aan het wonder dat in haar trad.

16.
Op de brug van Sint Michiel
ziet gij de torens naar de hemel reiken.
Drie stenen vingers in de oude stad
aan de hand van de Leie
in aanbidding voor het Lam Gods
temidden van de Gentse feesten
met kramen in elke steeg
zover uw oog kan kijken.

17.
Dit bos is ooit moeras geweest,
zo zeggen de oude boeren.
En nu na zware regenval,
herneemt de grond haar oude geest,
bladeren voegen zich tot wal.
Wat gevreesd is dat geneest
in elke ruimte tot getal
waarheen de wegen voeren.

18.
Blinkende stalen ballen
vallen met een plof in het zand
en de egel rolt zich op
in de bundel van mijn lantaarn.
Een jonge uil huilt als een kind
dat te lang niet heeft gedronken
wanneer het konijn mijn bospad kruist.
De wind ritselt de populieren
elk blad heeft wat te vieren
en trilt en danst alweer voor allen
die het spel van de avond scheiden.

19.
Door mijn knieën gezakt
zie ik vanonder de laaghangende
takken van middeloude beuken
in het weiland van de avond
over de sloot en achter draad
bleke koeien kuieren naar
een bestemming die ik niet ken.
Ik sta op en begrijp waarom
als de hemel zich spiegelt in de sloot
en de claxon van een auto
de ruimte versmaadt.

20.
De ochtend is als een reiziger
net aangekomen uit het waterland,
waar vroege vogels in de bomen
verhalen van de zonnestand.
Fluiten, zingen, kwetteren,
wordt de rugzak uitgepakt
waarin de nacht zich had gegeven.

Vlaamse miniaturen

2007-11-24T11:43:00.000+01:00

Tijdens mijn vakantie die ik in de zomer van 1995 in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen doorbracht noteerde ik in vrije vorm allerlei impressies.

1.
Een bos van hoge eikebomen
heeft het zonnelicht omlaag gebracht
naar mossen die op wortels dromen
van de mens die op het bospad wacht
tot zomeravondelfen komen
om alle vogels voor te zingen,
de geheimen van de sterrennacht.

2.
Een kasteel verhaalt uit oude tijd,
temidden van een verfraaide tuin,
van ridders en hun edele strijd,
vol heldenmoed en klare namen,
hoe een de lans ter hemel hief
bij het klinken van de jachtbazuin
waarvan de stilte nu de tijd verbreidt.

3.
De letters op het blad geschreven
fixeren stromende gedachten.
Het woord wordt in het schrift gedreven
dat elke lezer doet verwachten
als in het bos de eikels vallen
op de zachte grond van vorig leven
waar uit beeld en schrift het woord ontstaat.

4.
De namen die worden genoemd
als de regen valt
staan gedruppeld in het zand
dat onder de bomen was verzameld.
Een vogel dronk van het geluk
uit mijn tot kom gevormde hand
en zong de mare van het eikenbos
naar waar het licht zich samenbalt.

5.
Als het blauw nu eens de grond was,
en de grond een andere hemel,
dan viel de regen steeds naar boven
op de mens geworden wegen;
zochten wij in blauw de oergrond.

6.
Een kerkje in de polder.
Een vinger in de zomerlucht.
Het licht danst loom
van gras naar gras.
De ruimte is donker.
De ruimte is koel.
Dan komen de kleuren.
Het licht wordt gevoel.
Weer buiten: de geuren,
het licht van de Weegschaal.
Het hart wordt gewogen.

7.
Op weg naar stad en stad
glijden dorpen vlug voorbij.
Vermelding op het blauwe bord
met naam en kilometer
passeren zij aan mij
die hun hart nog niet gelezen had:
rechtsaf naar Waterschei.

8.
Hier staan nog hoge palen
met lange draden langs de weg.
Daarachter witte koeien
en een verlaten overweg
waar tweemaal daags
een boemel heen en terug
de oogst komt halen.

9.
Er is geen huis hetzelfde hier
en er wordt overal gebouwd.
De wegen liggen open
en de reiziger vertrouwt
dat hij, hoe wijds ook omgeleid,
op het doel mag blijven hopen
dat hij in de ochtend had geschouwd.

10.
Er klinkt een avondklok
in een dorp in een land
dat de naam heeft van frituur
doch in haar maagd gebleven hand
nog weet heeft van het juiste uur
en in haar taal nog iets laat zingen
van het zomers hemelvuur.

De fluitketel

2007-11-24T11:32:00.000+01:00

Toen ik kind was hadden wij een zwarte kolenkachel met mica raampjes. De bovenkant was plat en er zaten ronde deksels in die je met de pook kon lichten om kolen toe te voegen.

Als kind was ik kouwelijk en zat graag dicht bij de kachel. Achter mij was het koud maar de gloed van de kachel verwarmde mijn voorkant en aangezicht.

Niet zelden stond de fluitketel op de kachel. Een hele tijd gebeurde er ogenschijnlijk niets. Maar dan, maar dan, maar dan. Heel licht begon het water te zingen en te zingen. En als je geduldig bleef wachten begon de fluit te blazen. Eerst hortend en stotend, maar dan harder en zuiverder. Een toon, waar je 'U' tegen zegt. En dan, en dan, en dan, was er thee.

Nu zet ik de elektrische waterkoker aan. Efficient, maar fluiten en zingen is er niet meer bij.

De Meester

2007-11-24T11:09:00.000+01:00

Hoe zou het toch komen dat een deel van de mensheid behoefte heeft aan een Meester, en het andere deel dat maar een belachelijk idee vindt of er gewoon niet bij stilstaat.

Zelf heb ik nooit behoefte gehad aan een Meester en ik ben ook nooit fan van iemand geweest. Bij mij geen posters aan de muur.

Dat ik geen behoefte heb aan een Meester sluit niet uit dat ik wel het meesterschap van een aantal mensen zie en bewonder. Dit meesterschap heeft echter altijd betrekking op een deel van het leven. Geen reden om die een mens dan maar tot 'Meester' te verheffen.

Ik denk ook dat een godsdienstig mens behoefte heeft aan een Meester en een religieus mens een Meester niet verdraagt.

Meesterschap is iets wat je verwerft door eigen inspanning. 'Meester' zijn is iets wat je wordt aangereikt door je volgelingen.

Door de eeuwen heen hebben mensen zich opgeworpen als Meester en Leraar. Ook nu gebeurt dat nog vaker dan je anno 2007 zou mogen hopen.

Als je zegt: 'Dat is mijn Meester', dan ben jij het die dat zegt. Om iemand echt 'Meester' te kunnen noemen moet je zelf 'Meester' zijn, en dan is het ook niet nodig om elkaar met 'Meester' aan te spreken. Doe maar gewoon zou ik zeggen.

Was Jezus een Meester? Als je goed naar zijn eigen woorden luistert: nee, niet in het minst. Maar zijn leerlingen en volgelingen hadden behoefte aan een 'Meester', die alles voor hen zou oplossen.

Het is vernederend om door een medemens tot 'Meester' verheven te worden. Alsof die medemens jou niet wil zien als 'gewoon' mens, met fouten en tekortkomingen.

Ik leer graag van anderen, en als ik iemand ontmoet die hardstikke goed is in eieren bakken dan zal ik dit hem of haar ook graag en zonder reserves zeggen.

In mijn vakgebied zijn er mensen die veel meer weten en kunnen dan ik. Dat ik veronderstelling, maar een simpele waarneming. Die mensen zijn niet geniaal of per definitie slimmer dan ik. Zij hebben hun tijd anders besteed en hebben daardoor op hun gebied meesterschap verworven.

In een eerdere blog schreef ik dat er geen 'Weg' is en ook geen 'Methode'.
Vandaag wil ik daaraan toevoegen. Er bestaan geen 'Meesters'.

Toen Christus in de hof van Olijven aan zijn vrienden (want zo noemde hij hen) had gevraagd om met hem te waken, was hij teleurgesteld. Vraagt een 'Meester' om met hem te waken. Natuurlijk niet. Maar een vriend, op voet van gelijkheid, wel.

Wie een ander op een voetstuk plaatst, verlaagt zichzelf en isoleert de ander.

Leer dan van iedereen, ook van de ogenschijnlijk geringste onder u, en acht jezelf of de ander niet hoger of lager.

Als je bidt, bidt dan in vriendschap.

Roken

2007-11-18T17:13:00.000+01:00

Ik verheug mij op 1 januari 2008. Vanaf die dag namelijk mag er niet meer gerookt worden in openbare horecagelegenheden.

Dan kan ik naar een restaurant of cafe gaan zonder mij zorgen te hoeven maken over de aanwezigheid vann rokers.

Ik hoorde van een verjaardagsfeestje van een rookster. De rookster meende dat het haar feestje was en dat zij kon bepalen of er gerookt mocht worden. Er mocht dan ook gerookt worden.

Nu is het zo dat als je een feestje geeft dit niet op de eerste plaats van jezelf is maar vooral 'voor' je gasten. Als de samenleving heeft vastgesteld dat (mee)roken zeer schadelijk is voor de gezondheid en je nodigt mensen uit op een feest waar gerookt mag worden dan zeg je met zoveel woorden: "jullie zijn van harte welkom, maar jullie gezondheid interesseert mij geen ene lor".

U begrijpt: als ik per ongeluk (omdat het niet was aangekondigd) op zo'n feestje beland dan ga ik direct weg.

Al jaren denk ik over rokers als over 'junks'. Verslaafden zonder wilskracht.

Ik ben een van de mensen die al vanaf jonge leeftijd lijdt aan astma. Ik heb vele jaren niet begrepen waarom mensen, terwijl ze wisten dat ik astma had, toch rookten. Een enkeling vroeg nog wel: "heb je er last van als ik rook". Op zicht attent om dit te vragen (ik heb ook geen moeite om te zeggen dat ik er heel veel last van heb), maar bij enig nadenken absurt. Je vraagt toch ook niet: "vindt je het goed dit ik een beetje rattengif in je wijn strooit?".

Soms kreeg ik de opmerking: "maar je maakt er geen bezwaar tegen als iemand drinkt".
De roker had nog steeds niet begrepen waar het mij om ging: "de onontkoombare aanslag op mijn gezondheid". Als iemand naast mij 20 glazen bier drinkt, dan is dit op zich geen enkele aanslag op mijn gezondheid. Als ik weet dat die persoon al na 10 glazen agressief wordt dan maak ik wel bezwaar.

Ik nooit respect op kunnen brengen voor iemand die rookt. Als iemand in mijn familie rookte dan werd het pas weer een respectabel mens op het moment dat hij of zij stopte met roken.

Adem is zo essentieel, dat iedereen die daar lichtzinning mee omgaat voor mij een 2de-rangs burger was en is.

Wel of niet roken is in mijn beleving dan ook een ethische zaak en geen persoonlijke aangelegenheid.

Vanaf 1 januari 2008, dus geen rook-junks meer in het cafe of restaurant. Ik wacht op de dag dat roken wereldwijd verboden wordt.

Aan alle rokers zou ik willen zeggen: geniet van een glas helder water, een mooie zonsondergang of een lekkere appel. Daar kun je meer van genieten van het surrogaat dat je van een sigaret krijgt. En nee, roken is niet gezellig. Roken en een ander laten meeroken is uitgestelde moord. Moord omdat je met voorbedachte rade het leven van jezelf en dat van anderen op het spel zet.

Naar aanleiding van een reaktie over fijnstof en de schadelijkheid daarvan voor de gezondheid:
Zie Luchtkwaliteit en fijnstof

De weg

2007-11-18T13:10:00.001+01:00

Voor een deel van de mensheid komt op enig moment in hun leven de vraag naar 'de weg'. Voor zover ik kan waarnemen betreft het hier een minderheid van de mensheid.

De meeste mensen hebben weinig of geen behoefte aan reflectie over hun leven als geheel. Zij leven van dag tot dag met het hoog en laag van elke dag. Zij hebben vaak wel waarden, normen en regels maar deze vormen in de regel een mengsel van overgeleverde en eigen ervaring en toevallige omstandigheden.

Vanaf mijn 24ste levensjaar heb ik mij beziggehouden met de vraag naar 'de weg'. Ik heb 'de weg' gezocht in oosterse en westerse filosofie en religie. Gisteren heb ik de leeftijd van 54 jaar bereikt. Ik ben dus ongeveer 30 jaar aan het zoeken geweest. Niet altijd even intensief maar toch vrijwel zonder onderbrekingen.

Wat ben ik onderweg tegengekomen? Vooral veel mensen die zeiden dat zij 'de weg' hadden gevonden. Jezus had de weg gevonden, Boeddha had de weg gevonden, Rudolf Steiner had de weg gevonden, en nog vele anderen hadden de weg gevonden. Velen zijn hen op die weg, met wisselend succes, gevolgd.

Wat heb ik nu geleerd?
Eigenlijk 2 belangrijke zaken. Ten eerste: 'de weg' bestaat niet. Voor niemand. Ten tweede: het kan heel zinvol zijn om een tijdje iemand te volgen die zegt 'de weg' gevonden te hebben.

Deze 2 zaken lijken niet met elkaar te rijmen maar zijn dat wel.
'De weg' mag dan weliswaar niet bestaan, maar de zoektocht naar 'de weg' bestaat zeker wel. En in dat zoeken kun je veel baat hebben bij het volgen van een andere zoeker.

Het grote gevaar van iemand volgen is het toekennen van autoriteit aan de persoon die je volgt. Je moet je blijven beseffen waarom je iemand volgt en goed in de gaten houden wanneer je af moet slaan.

Is er dan helemaal geen ware weg? Nee, die is er niet. Sterker nog er is zelfs geen weg. Geen enkele. Er is geen enkele spirituele methode. Het kan wel zinvol zijn om een tijdje een methode te beoefenen om dan zelf te ontdekken dat het geen methode is.

Als je goed wilt leren hard lopen kan het nuttig zijn om bij iemand in de leer te gaan. Maar zo snel als mogelijk is moet je leren op eigen benen te staan. Dit geldt ook voor 'de weg'.

Niemand moet de hoop op 'de weg' opgeven omdat iemand anders dit zegt. Als ik zeg dat er geen 'weg' is, dan mag niemand dat aannemen.

Je kunt alleen maar zelf ontdekken dat er geen 'weg' is.

Is er dan geen verschil tussen mij, die zegt "er is geen weg", en de mens die zich nooit met de 'weg' heeft beziggehouden?

Dat verschil is er wel. Als je op zoek bent naar 'de weg', dan kom je er vroeg of laat achter dat er geen 'weg' is. Maar tijdens die zoektoch verander je als mens. Je verandert zelfs meer dan door welke uiterlijke ervaring ook.

Het enige wat je aan het eind van die zoektocht kunt zeggen zijn uitspraken als:
'Ik ben de weg, de waarheid, en het leven'.

Iets was Jezus Christus van zich zelf zei, en wat elke zoeker naar 'de weg' uiteindelijk van zich zelf zegt.

Het betreft hier echter een openbaar geheim. Dat wil zeggen: iedereen kan het lezen en begrijpen maar het wordt pas waar na een lange zoektocht. En die zoektocht kun je niet overslaan.

Bij de zoektocht naar 'de weg' hoort ook de overtuiging dat je 'de weg' gevonden hebt. Het is goed om jarenlang zonder enige twijfel te leven en volledig te volgen. Maar je moet dat niet je hele leven blijven doen.

Het is heel gezond om tijdens je leven een aantal malen van overtuiging te wisselen en te eindigen zonder overtuiging met het besef: 'ik ben dat'.

Is het niet eenzaam als je hebt ontdekt dat 'de weg' niet bestaat? Nee, het is dan niet eenzaam. Sterker: pas dan kun je werkelijk oog hebben voor je medemens.

Ik vroeg eens aan een christen: wie is er belangrijker Christus of je man. Zij antwoordde: ik houd heel veel van mijn man maar Christus is voor 'ons' het belangrijkste in ons leven.

Dat antwoord mag mooi lijken maar is tegelijkertijd ook tragisch. Zij hadden geen van beiden de leer van Christus begrepen. Zij hadden niet begrepen dat waar Christus over zichzelf spreekt, hij daar spreekt over de concrete medemens die hier en nu tegenover je staat. En dat niet stiekem denken dat Christus achter of doorheen die medemens staat of werkt.

In die zin wijzen alle grote leraren op het zelfde: er is maar 1 waarheid en dat is: jij in communie met de mens tegenover je. Meer is er niet.

Het doet er dan ook niet zoveel toe of er een hemel is waar mensen na hun dood heen gaan. Wat wat heb je aan een hemel als je zelf niet de hemel voor de ander bent?

Maar ook hier geldt: niemand kan het zoeken overslaan.

De verjaardag

2007-11-17T10:18:00.000+01:00

Gisteren ben ik een jaartje ouder geworden. Het was een gezellige dag. Omdat ik nog steeds een beetje in de lappenmand zit (flinke verkoudheid) kon ik weinig aan het gesprek deelnemen en voornamelijk aanwezig zijn.

Vreemd verschijnsel zo'n grieperige verkoudheid. Je bent niet heel ziek maar hebt weinig energie, denkt niet helemaal helder meer en het herstel gaat langzaam en met golfbewegingen.

Gewoon een kwestie van uitzitten of uitzieken dus.

De keuze

2007-11-09T11:04:00.000+01:00

In het leven zien we ons voortdurend geplaatst voor 'De keuze'. Wat moet ik doen? Wat moet ik niet doen? We zijn denkende, voelende en willende wezens. Een gevoel kan mij naar links sturen, maar mijn denken eist ook zijn rechten op.

De ervaring leert dat wij, behalve in triviale situaties, niet kunnen weten of we de juiste keuze maken.

Is het goed om nu van baan te veranderen, te verhuizen, de vrijwilligersbaan op te zeggen, een auto van Merk A te kopen, de kinderen naar de openbare school te laten gaan?

Sommige mensen deinzen terug voor de keuze, zij willen alle opties openhouden. Ik hoorde eens: kiezen is verliezen. Is dat echt zo?

Niet kiezen is ook een keuze, en vaak niet de beste.

Wat is de beste keuze? Die keuze waarvan je de gevolgen blijmoedig op je neemt, en die je als de tijd rijp is ook weer kunt bijstellen.

Eenn groep mensen is samen op vakantie. Buiten hun pension staan ze te overleggen wat ze vandaag gaan doen. De bergen in of naar de dichtsbijzijnde stad. Een van hen zegt: ik ga de bergen in, jullie moeten zelf maar zien wat je doet.

Als de wandelaar aan het einde van de dag voldaan bij het pension aankomt treft hij daar zijn reisgenoten aan kijkend naar een TV-programma nergens over gaat. Ze zijn vandaag niet weggeweest. Ze konden het niet eens worden, zijn koffie gaan drinken en opeens was het te laat om nog ergens naar toe te gaan.

Is het verkeerd om geen keuze te maken en maar thuis te blijven? Natuurlijk niet voor een paar keer, maar als dat steeds weer gebeurt dan verliest de mens zijn wil.

Sommige mensen kiezen vandaag voor weg A en overmorgen voor weg B en volgende week doen ze niets. We zien dat in grote organisaties en ook in de politiek gebeuren. Het steeds weer volgen van de nieuwste hype is geen keuze maar slavernij.

Volharden in een keuze brengt eerst de vruchten.

De stilte

2007-11-05T16:02:00.000+01:00

Al op jonge leeftijd ontdekte ik de stilte. Van mijn 3de tot mijn 40ste levensjaar had ik regelmatig, soms langdurige, astma-aanvallen. Als kind van 10 jaar lag ik dan tot soms 5 uur in de ochtend wakker. Happend naar adem en alleen met mijn gedachten. Als je dan innerlijk overeind wil blijven dan ga je op zoek naar iets dat je helpt om toch opgewekt in het leven te blijven staan.

Er zullen ook toen vast wel boeken zijn geweest die mij op weg hadden kunnen helpen. Als kind had ik geen toegang tot die boeken en mijn naaste omgeving kon mij (heel begrijpelijk) ook niet helpen bij het doorkomen van de nacht.

Ergens tijdens weer zo'n nacht, uitgeput en zonder adem, heb ik de stilte ontdekt. Niet de stilte zonder geluid, want ik maakte zelf behoorlijk geluid met mijn gepiep, maar de stilte die ten grondslag aan alles ligt. Als je geen stilte in je hebt dan kun je geen bloem echt zien, geen muziekstuk echt binnen laten komen, geen mens echt aanvoelen.

Ik heb die nacht besloten dat die stilte telkens weer terug te vinden, het belangrijkste redmiddel in mijn leven zou blijven. Later als volwassen mens ontdekte ik dat eigenlijk alle godsdiensten hier in essentie over gaan, ook al wordt het zelden met zoveel worden benoemd.

Om echt te denken moet je eerst het gebied van de stilte betreden.

Soms zegt een mens: daar wordt ik stil van. En dan raken zij aan waar ik hier op doel.

Voorbije zaterdag sprak ik voor een groep mensen die bijeen waren gekomen om de gestorvenen te gedenken. Er was muziek, euritmie, ervaringen van mensen, en mijn bescheiden bijdrage.

In de verstilling kunnen wij alles naderen wat anders afgescheiden blijft. We kunnen zo ook iets betekenen voor de gestorvenen, en zij voor ons. Want in de verstilling is er ongehoorde, ongeziene, maar tegelijk echte communie.

Koop niets voor je eigen verjaardag.

2007-11-03T17:05:00.001+01:00

Eerder schreef ik dat ik "Into great silence" had gekocht. Niet verstandig als je bijna jarig bent. Want wat bleek: mij dierbare familieleden hadden deze film op het oog als, prachtig, verjaardagsgeschenk.

Voor hen deze troost: hun keuze was heel goed.

Ik zal mij voortaan inhouden in de aanloop naar mijn verjaardag en in plaats van te kopen mijn wensen op deze plaats kenbaar maken.

Een oude tekst

2007-11-03T16:55:00.001+01:00

Gisteren kwam ik in mijn boekenkast een paar oude schrijfboeken tegen met daarin mijn schrijfsels van 16 jaar geleden.

De thema's zijn in de loop van de tijd niet veranderd. Wel de stijl. Toen was ik nog op zoek naar de waarheid, de enige werkelijkheid. Inmiddels ligt dat anders en zijn zowel de waarheid als de werkelijkheid voor mij niet langer interessant. Dat wil zeggen: niet in filosofische zin.

Iets of iemand is waar en werkelijk in een bepaalde context. En die context is altijd eenmalig.

Ik hoorde eerder deze week een ouder persoon zeggen: innerlijk ben ik nog jong. Mensen herinneren zich hoe ze waren op 18 jarige leeftijd, en zonder bewijs van het tegendeel kun je denken dat je niet veranderd bent.

Ik heb altijd veel geschreven en kan dus gewoon teruglezen dat ik heel veel veranderd ben.

Ik weet nu minder dan 16 jaar geleden. Of beter: ik besef nu beter hoe weinig ik weet dan 16 jaar geleden.

Mijn ego is in de loop der jaren niet kleiner geworden maar er zijn momenten dat ik het even kan parkeren. En dat verhoogt de levensvreugde.

Ik ben benieuwd hoe ik zelf de weblog over 16 jaar zal lezen. Tenminste als internet en Google dan nog bestaan. Want 16 jaar: dat is een eeuwigheid.

In grote stilte

2007-10-27T12:33:00.000+02:00

Begin deze week kocht ik "Into Great Silence" een bijna 3 uur durende documentaire over het leven van de Karthuizers in La Grande Chartreuse.

De documentaire bevat geen gesproken commentaar of achtergrondmuziek. Bijzonder indrukwekkend is de ervaring dat in stilte elke zintuiglijke waarneming rijker wordt. Ik zie nog de druppels die een voor een vallen van een zojuist gewassen schaal. Of het zonlicht dat strijkt over het ruwe houten oppervlak van de tafel waaraan een monnik de bijbel leest.

Stilte is niet de afwezigheid van geluid. Al kan de afwezigheid van geluid wel helpen bij het ervaren van stilte. Stilte is eerst en vooral innerlijk stil worden. Innerlijk een luisterende houding aannemen en het ego even zijn mond laten houden.

Je kunt de stilte horen als je innerlijk stil wordt, als je ego zwijgt. Heb je moeite met innerlijk stil worden dan kan wandelen in een mooi landschap, kijken naar kunst of luisteren naar "verstillende" muziek helpen. Maar zelfs het mooiste landschap kan je niet stil maken als je niet zelf stil wilt zijn.

Tijdens de wandelingen rondom Oudewater was er links en rechts van de dijk water, zo ver het oog reikte. Ik probeerde de muziek van dit water te horen. Natuurlijk hoorde ik geen geluiden in de normale zin maar wel kon ik de stilte van het water horen en in mij laten werken.

Grafheuvels

2007-10-26T13:36:00.001+02:00

De megalistische grafheuvel in Newgrange (Ierland).

Een tweetal grafheuvels bij zonsopkomst. Een erfenis van duizenden jaren oud (2500-1000 voor Christus).

Deze foto is gemaakt door Foto: Victor Bos

En prachtig beeld van de zorg van de mens voor zijn gestorvenen.

Allerzielen

2007-10-26T13:25:00.000+02:00

Op Allerzielen -2 november- herdenkt de Kerk alle overleden gelovigen.

De traditie stamt, voorzover bekend uit de abdij Cluny (klooster uit het Frankische Rijk) waar abt Odilo in 998 bepaalde dat alle met Cluny verbonden kloosters op de dag na Allerheiligen de gestorvenen op bijzondere liturgische wijze moesten herdenken. In de 14de eeuw werd deze herdenkingsdag algemeen in de Rooms-Katholieke Kerk.

Allerzielen is een dag van gebed voor allen die uit dit leven zijn heengegaan en nog niet voor altijd bij de Heer zijn. Daarbij hoort ook een bezoek aan het kerkhof, een traditie die tot op de dag van vandaag op vele plaatsen wordt voortgezet. Tijdens de eredienst (de Kerk heeft een eigen liturgie voor de overledenen) worden de namen van de overledenen van het afgelopen jaar genoemd.

Het bidden voor de overledenen werd reeds in de 2de eeuw voor Christus gedaan (zie 2 Makk.12,43-45). Men geloofde dat de overledenen hierdoor van hun zonde zouden worden vrijgesproken.

Tijdens het Concilie van Trente (1545-1563) werd de geloofsleer vastgelegd dat er een vagevuur is en dat de overleden gelovigen daar door de gelovigen op aarde kunnen worden geholpen.

Door de vaststelling van de gedenkdag op 2 november wordt de band van deze herdenking met Allerheiligen beklemtoond. Zo wordt benadrukt dat Gods volk, zowel zij die reeds in Gods aangezicht leven als zij die nog onderweg zijn naar de eeuwige zaligheid, één gemeenschap vormt.

Bron: http://www.allerzielen.nl

Los van concilies en richtingen is er een onderliggende overtuiging: wij zijn als mensen verbonden. Verbonden met de aarde en met de hemel. Verbonden ook met de gestorvenen.

Deze verbinding is niet voor iedereen denkbaar of beleefbaar. Voor velen in deze tijd is er geen hemel of leven na de dood. Dood is dood. Hoe kan ik als mens van de 21ste eeuw toch een verhouding krijgen tot de gestorvenen?

Ik zal na Allerzielen mijn gedachten hierover met u delen.

Brabant

2007-10-26T13:09:00.000+02:00

"Brabant" van Guus Meeuwis is een lied waar ik graag naar luister. Het verwoordt en verbeeldt een gevoel dat gewekt kan worden.

een muts op m'n hoofd
m'n kraag staat omhoog
't is hier ijskoud
maar gelukkig wel droog
de dagen zijn kort hier
de nacht begint vroeg
de mensen zijn stug en d'r is maar een kroeg
als ik naar m'n hotel loop, na een donkere dag
dan voel ik m'n huissleutel diep in m'n zak

Refr.
en ik loop hier alleen in een te stille stad
ik heb eigenlijk nooit last van heimwee gehad
maar de mensen ze slapen, de wereld gaat dicht
en dan denk ik aan brabant, want daar brand nog licht

ik mis hier de warmte van een dorpscafe
de aanspraak van mensen met een zachte 'g'
ik mis zelfs 't zeiken op alles om niets
was men maar op brabant zo trots als een fries
in 't zuiden vol zon, woon ik samen met jou
't is daarom dat ik zo van brabanders hou

Refr.
Ik loop hier alleen in een te stille stad
ik heb eigenlijk nooit last van heimwee gehad
maar de mensen ze slapen, de wereld gaat dicht
en dan denk ik aan brabant, want daar brand nog licht

De peel, en de kempen en de meijerij
maar 't mooiste aan brabant ben jij , dat ben jij

Ik loop hier alleen in een te stille stad
ik heb eigenlijk nooit last van heimwee gehad
maar de mensen ze slapen, de wereld gaat dicht
en dan denk ik aan brabant, want daar brand nog licht

en dan denk ik aan brabant, want daar brand nog licht

en dan denk ik aan brabant, want daar brand nog licht